Φούγκα δίχως

Νομίζω,μετά από μεγάλο ψάξιμο δικό μου και κοίταγμα τριγύρω, πως αυτό που μας τυραννάει σαν είδος και μας κάνει να κάνουμε πράγματα περίεργα είναι το ένα πρωτόγονο ένστικτο που δε λέμε με τίποτα να ξεχάσουμε,όχι το ερωτικό γιατί αυτό όλο και κάποιον τρόπο βρίσκουμε να το εκτονώσουμε, είτε με μαλακία είτε με διαστροφή ή αν είμαστε τυχεροί με αληθινή συνουσία, αλλά αυτό της φυγής, δηλαδή να έχουμε εξερευνήσει πλήρως έναν τόπο ή ένα πράγμα και μετά όχι να μείνουμε εκεί να το λιβανίζουμε στον αιώνα τον άπαντα αλλά να το αφήσουμε πίσω και να προχωρήσουμε στο επόμενο, είτε προκειται για τόπο, πράγμα άνθρωπο ή κατάσταση.
Να φύγω από αυτό εδώ, να κοιτάξω το άλλο αλλού
Για αυτό πίνουμε

Το στύλ και ο δαρβινισμός

Με έχει απασχολήσει πολλές φορές το θέμα του πως επιλέγουμε το οτιδήποτε και ειδικότερα συντρόφους, όχι για κανέναν άλλον λόγο παρά το ότι βλέπω τριγύρω μου πανέμορφους ανθρώπους να ακολουθούν την ίδια συμπεριφορά: περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους φροντίζοντας την εμφάνισή τους με φτιασίδια, ρούχα, γυμναστικές, κολώνιες, κοκ, αλλά όλα αυτά σαν επένδυση να μην καρποφορούν, δηλαδή στο τέλος της διαδικασίας δεν έχουμε το ζευγάρωμα των ανθρώπων, αλλά μοναξιά και πίκρα, πολλές φορές μάλιστα έχουμε την απογοήτευση ότι όλοι/όλες είναι ίδιοι/ίδιες.

Τώρα, αν αναλογιστεί κανείς ότι διαλέγοντας σύντροφο, στην ουσία διαλέγεις γονίδια για

αναπαραγωγή, τότε θα έπρεπε στο τέλος του φτιασιδώματος και του ντυσίματος και του βαψίματος και της γυμναστικής να υπάρχει όχι μόνο ζευγάρωμα, αλλά και τεκνοποίηση, δηλαδή ο λόγος που βαφόμαστε οι γυναίκες είναι για να μας κάνει ο άντρας μάνες και ο λόγος που οι άντρες δείχνουν μούσκουλα είναι για να γίνουν πατέρες όσο το δυνατόν περισσότερων γεννεών.

Άρα, αυτό που μετράει, είναι το γονίδιο και αυτό δεν εξαρτάται από τα φτιασίδια, τα ρούχα τη γυμναστική και όλα αυτά. Αν, ας πούμε, έβαζες μερικούς άντρες και μερικές γυναίκες χωρίς ρούχα σε έναν αρκετά μεγάλο χώρο, τότε αναμφίβολα πολύ σύντομα θα σημειώνονταν περιπτύξεις και εναγκαλισμοί. Αν , τώρα, τους ίδιους άντρες και τις ίδιες γυναίκες τους έλεγες να ντυθούν και να σενιαριστούν όσο καλύτερα ξέρουν και μπορούν ώστε να τραβήξουν την προσοχή ενός εραστή και μετά τους άφηνες πάλι όλους μέσα στον μεγάλο αυτό χώρο, τότε οι εναγκαλισμοί και οι περιπτύξεις θα ήταν ριζικά διαφορετικές από εκείνες με τα γυμνά κορμιά, γιατί εκτός από το ουσιώδες, πλέον έμπαιναν και άλλα ζητήματα στη μέση.

Μία γυναίκα που έχει πολύ ωραίο κορμί, ας πούμε, μπορεί να διάλεγε φτηνιάρικα ρούχα ή πολύ συντηρητικά ή πολύ περίεργα, κοκ. Αντίστοιχα, ένας άντρας μπορεί να διάλεγε ρούχα που τον κάνουν να δείχνει αλήτης, ρεμάλι, ξενέρωτος, κοκ.

Πράγμα που σημαίνει ότι εκτός από την ουσία, τους χυμούς του ίδιου του σώματος που βλέπουμε μπροστά μας, πρέπει πλέον να περιλάβουμε στην κρίση μας και τις πληροφορίες που μας δίνει το γούστο του.

Και αυτό είναι πολύ δύσκολο και πολύ άδικο, γιατί πολλές φορές το γούστο στα ρούχα δεν μαρτυρά απαραιτήτως αυτά που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να μαρτυρά.

Στην ουσία, τα ρούχα, οι κολώνιες, οι γυμναστικές και τα φτιασίδια κάνουν την εύρεση συντρόφου δυσκολότερη, ακριβώς για αυτόν τον λόγο, γιατί αποτελούν άλλο ένα σύνολο πληροφοριών για αποκωδικοποίηση, για την οποία οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμα προλάβει να εξελιχθούν. Θέλω να πω, πόσα χρόνια ντυσίματος έχουμε σαν είδος; Πέντε χιλιετίες είναι αμεληταίο διάστημα, εξελικτικά μιλώντας. Φυσικά και δεν έχει εξασκηθεί η μύτη μας στο να ξεχωρίζει ποιός τύπος εραστή προτιμά εκείνο το τεχνητό άρωμα ή ποιός τύπος ανθρώπου κρύβεται πίσω από εκείνο το μέηκ άπ.

Κι έτσι, αυτό που κάνουμε τελικά είναι να παίρνουμε τα ψεύτικα χαρακτηριστικά του φτιασιδώματος για πραγματικά, να λαμβάνουμε αποφάσεις ερωτικές με βάση αυτά τα ψεύδη, και τελικά να διαψεύδονται όχι μόνον οι ελπίδες μας αλλά και τα γονίδιά μας, το επόμενο πρωί, η απόρριψη του συνανθρώπου είναι βάρβαρη και απόλυτη, τελικά.

Επιπλέον, έχοντας αποσυνδέσει την τεκνοποίηση από την ερωτική επαφή, ναι μεν έχουμε κάνει τη ζωή μας λιγότερο κουραστική, από την άλλη μεριά όμως παραβιάζουμε το dna μας, κατά κάποιον τρόπο. Γονιδιακά, χαιρόμαστε όταν βλέπουμε έναν ωραίο άνθρωπο διότι μας αρέσει η προοπτική να αναπραχθούμε μαζί του. Χωρίς την αναπαραγωγή, μετατοπίζεται το νόημα της σχέσης από την τεκνοποίηση στην ευχαρίστηση, πράγμα που σημαίνει ότι περνάμε όλη τη ζωή μας με περιστασιακούς συντρόφους γιατί "έτσι μας αρέσει" το οποίο δεν θα ήταν κακό αν δεν μας άφηνε κενούς, κυνικούς και δυσαρεστημένους, γεμάτους μοναξιά και πίκρα.

Θεωρώ ότι χωρίς την πραγματικότητα του σώματος και της αναπαραγωγής, χάνει την ουσία της η σχέση μας με τους άλλους και για αυτό νιώθουμε μόνοι, παρά τις ανέσεις και την στυλιστικά άρτια εμφάνισή μας

Άρα, θα ήταν εύλογο να υποθέσουμε ότι χωρίς όλα αυτά θα ήταν πιο εύκολο να βρεί κάποιος σύντροφο. Ωστόσο, έχουμε εθιστεί τόσο πολύ στην φτιασιδωμένη εικόνα σαν άνθρωποι, που την φυσική εικόνα, την αφτιασίδωτη, την βρίσκουμε απεχθή και απολίτιστη.

Αυτό, αν είχε αποτελέσματα, δηλαδή αν  είχαμε κάποιον να αγαπάμε, τότε δεν θα πείραζε κανέναν. Κοιτώντας όμως τριγύρω, στους τέλεια στυλιζαρισμένους νέους μας, βλέπω ότι δεν είναι έτσι. Αυτό που βλέπω είναι να έχουν μόνο περαστικές σχέσεις, αλλά πολύ σπάνια κάτι σταθερό και στην πλειοψηφεία τους έχουν περιέλθει σε μία κατάντια κυνισμού ως προς τον συνάνθρωπο. Χρησιμοποιούν ο ένας τον άλλον για να εξυπηρετήσουν κάποιες ανάγκες τους, αλλά τίποτα παραπάνω. Πολλοί, μάλιστα, περηφανεύονται για αυτό με το σκεπτικό ότι είναι ανεξάρτητοι/-ες, ότι είναι χειραφετημένοι/-ες, ότι είναι ανοιχτόμυαλοι/-ες, ότι δεν έχουν ανάγκη την επιβεβαίωση, ότι δεν ανέχονται βλακείες από κανέναν, και άλλα αστεία πράγματα.

Ξέρω, μάλιστα πολλούς και πολλές που, νομίζοντας ότι ανεξαρτησία και χειραφέτηση ίσον κακία, να μιλάνε περήφανα για τις φορές που φέρονται άσχημα στους/στις συντρόφους τους.

Και έτσι, πολλοί νέοι, που αν δεν βασίζονταν τόσο στα ωραία ρούχα θα είχαν βρεί εκατό συντρόφους, παραμένουν μόνοι, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά, και αυτό το δεύτερο είναι που πονάει ασύγκριτα περισσότερο.

Άρα, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι τα φτιασίδια δεν βοηθούν, αλλά εμποδίζουν την αναπαραγωγή και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Αν θέλουμε να βάλουμε ένα τέλος στο δημογραφικό πρόβλημα της Δύσης, τότε πρέπει οπωσδήποτε και σύντομα να γίνει μόδα το ανεπιτήδευτο στυλ. Αν θέλουμε λιγότερους άνθρωπους στους ψυχαναλυτές, πρέπει επίσης να προωθήσουμε το ανεπιτήδευτο στυλ, γιατί ενώ η επιτήδευση σίγουρα έχει τις χάρες της, εν τέλει το πληρώνουμε σαν κοινωνία με την ανικανότητα να μιλήσουμε ο ένας στον άλλον, παρά μόνο αν ο ένας από τους δύο είναι ψυχοθεραπευτής ή ψυχολόγος ή ψυχίατρος, πράγμα λάθος και εσφαλμένο γιατί έτσι όπως πάει το πράγμα,  μας έχουν βγάλει όλους τρελούς, χωρίς όμως να μας γιατρέψουν, αν κρίνω από τον αριθμό ατόμων που γνωρίζω ότι πάνε σε τέτοιους επαγγελματίες χωρίς να έχουν δει καμμία αλλαγή στη ζωή τους τα τελευταία 15 χρόνια.

Τέλος, αν κάτι δεν δουλεύει, τότε ξέρω ότι, όπως θα έκανε κάθε συνετός επιχειρηματίας, το αλλάζουμε. Αν η επιτήδευση έχει σαν αποτέλεσμα την φθίνουσα πορεία των ανθρώπινων πόρων, άρα καθιστά δυσκολότερη την επικράτηση στην Αγορά του κόσμου, άρα στην απώλεια υποστήριξης παγκοσμίως, άρα απώλεια κερδών, τότε το κίνητρο δεν είναι μόνο ηθικό.

Υπάρχει τεράστιο κέρδος στο να αφήσουμε τους άνθρωπους στην ησυχία τους.

Νιώθοντας το Ένα

Διαβάζοντας διάφορα, είναι δύσκολο να μην αντιληφθεί κανείς μοτίβα, ακριβώς όπως οποιοσδήποτε κάνει δουλειά που έχει να κάνει με ανθρώπους από ένα σημείο και μετά τους κατατάσσει σε κατηγορίες: ο ενοχλητικός, ο περίεργος, ο απαράδεκτος, κοκ.

Διαβάζοντας όμως τα γραπτά των ανθρώπων είναι πολύ πιο μεγαλειώδες και σημαντικό να παρατηρεί κανείς τα σχήματα των εννοιών, πως όλα τους χορεύουν στον ίδιο ρυθμό

, στην ίδια μουσική, όλα ξεκινώντας από το μοριακό επίπεδο, από το πως ένα μόριο στη σύνθεση ενός νευρώνα δίνει σχήμα στη σκέψη του κάθ ένα από εμάς, και επειδή τα μόρια είναι όλα ίδια, βγαίνουν και οι σκέψεις ίδιες, όχι πανομοιότυπες αλλά με όμοιους ρυθμούς στην εξέλιξή τους.

Όλοι ξεκινούν με τον ίδιο τρόπο και όλοι καταλήγουν με τον ίδιο τρόπο, όλα τα έργα της αρχής έχουν μία συγκεκριμένη ατμόσφαιρα και λίγο πριν το τέλος όλοι κάνουν τις ίδιες σκέψεις.

Και είναι αξιοσημείωτο το πως όλοι γονατίζουν μπροστά στον Πόνο, πως εξεγείρονται μετά την πρώτη τους γνωριμία με αυτόν και πως μετά όλοι ίδια και απαράλαχτα βλέπουν ότι μόνο γιατρικό στον Πόνο είναι η ενσυναίσθηση και η φιλοσοφημένη αγάπη, όχι η αγάπη του ενθουσιασμού αλά εκείνη της Γνώσης του Καλού και του Κακού, η Γνώση που έρχεται όταν δεις τον Πόνο, την Απώλεια, και την Αγωνία μπροστά στα μάτια σου και ξέρεις ότι εκτός από την Γνωστική Αγάπη άλλη ελπίδα δεν υπάρχει άλλη. Όλοι, εκεί συγκλίνουν. Πρέπει να έχουν δίκιο.

Και όλοι, όλοι, έχουν ένα άλλο κοινό μιλούν όλοι για το Ένα.
Μπορεί οι πρωτεινούχες φούσκες που έχουμε για σώματα να έχουν περιορισμένες αισθήσεις, όμως από νωρίς είδαμε το Ένα, το νιώσαμε και καταλάβαμε τη σημασία του. Καταλάβαμε από νωρίς ότι κάτω από το χώμα είναι ο Θάνατος και πάνω όσο πιο ψηλά γίνεται είναι η Ζωή. Νομίζαμε αρχικά ότι ήταν πολλά μικρά πράγματα, μετά όμως, χιλιετίες πριν, πριν ακόμα βγούν τα πανεπιστήμια και οι φιλόσοφοι, οι πρωτόγονοι ντυμένοι πίθηκοι ένιωσαν ότι δεν είναι πολλά μικρά, αλλά Ένα πολύ μεγάλο.

Η Αγωνία τους μπροστά σε αυτό, το δέος και η σημασία του ήταν τόσο μεγάλα, που το έγραψαν, το σκάλισαν και το ζωγράφισαν, το έντυσαν με συμβολισμούς και παραμύθια που οι τωρινοί σαμάνοι, προικισμένοι με τον ίδιο εγκέφαλο αλλά καλύτεροι ντυμένοι, περιφρονούν. Κι όμως, όπως οι νέας κοπής σαμάνοι, μιλούν και αυτοί για το μεγάλο Ένα. Του έδωσαν νέα ονόματα, αλλά παραμένει η φύση του Ενός ίδια, άσχετα με τις ορέξεις και τις ματαιοδοξίες μερικών πρωτεϊνούχων φουσκών στον αφρό της γης.

Το Ένα που όλοι έχουμε μέσα στο κάθε μόριό μας, είναι αδιαμφησβήτητα υπαρκτό, ανεξάρτητα από τί λένε οι φούσκες. Και, όπως ένωσαν οι αρχαίοι, είναι τεράστιο και περιλαμβάνει τα πάντα. Αν το κοιτάξεις στα μάτια θα καείς. Οι πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις το επιβεβαιώνουν. Βρίσκεται παντού τριγύρω μας, και τίποτα δεν του ξεφεύγει, οι νόμοι του είναι αιώνιοι και απόλυτοι, κόλαση είναι οι συνέπειες της απερισκεψίας μας, που νομίζουμε ότι μία μικρή φούσκα μπορεί να υπερβεί το Ένα και το Όλο. Η κόλαση είναι κάτω από το χώμα όπου καταλήγει το κορμί μας μετά τον θάνατο, Παράδεισος είναι η Ζωή πάνω από το χώμα, όσο πιο ψηλά γίνεται.

Ακόμα και ένας πίθηκος το ξέρει αυτό.

Τί είμαι τελικά

Έχω δηλώσει κατά καιρούς ότι δεν είμαι αριστερή, ότι είμαι αριστερή, ότι πιστεύω στο θεό, ότι δεν είμαι θεούσα, και άλλα, φαινομενικά αντικρουόμενα και ασύμβατα μεταξύ τους.

Ωστόσο, έχω επίσης δηλώσει κάποιες φορές ότι δεν πιστεύω σε μία και μόνη θεωρία ούτε πιστεύω ότι η λύση για τα προβλήματά μας είναι μία θεωρία, μία ιδεολογία ή μία μόνο κοσμοθεωρία, αλλά περισσότερο, όπως στις επιστήμες αναζητούμε μία οικουμενική εξίσωση, έτσι και στις κοινωνίες και οικονομίες μας, χρειαζόμαστε κάτι που να περικλείει τα πάντα, ειδάλλως ό,τι και αν σκεφτούμε όσο

και αν προσπαθήσουμε, η προσπάθειά μας θα είναι λειψή, άρα σύντομα θα χρειαστεί να διαχειριστούμε άλλη μία ανατροπή στους υπολογισμούς μας.

Κι έτσι, παρόλο που γενικά ρέπω προς τα αριστερά, γιατί θεωρώ ότι τίποτα απάνθρωπο δεν είναι βιώσιμο, αναγνωρίζω ότι χωρίς το κέρδος δεν θα υπήρχε τίποτα εκτός από χώμα και νερό. Ανάμεσα στα δύο άκρα, θεωρώ ταυτόχρονα, υπάρχει κάτι ενδιάμεσο που να εξασφαλίζει μεν το κέρδος αλλά να εξασφαλίζει και την κοινωνική δικαιοσύνη. Το μόνο που μένει είναι απλά (πόσο απλά στα αλήθεια!) να βρεθεί αυτή η χρυσή τομή, η ζώνη της χρυσομαλλούσας, ανάμεσα στην κατάρρευση των πάντων υπό το βάρος των κρατικών παροχών και την ασύδοτη σκληρότητα των απάνθρωπων χαρτογιακάδων στα εταιρικά συμβούλια. Ανάμεσα στα αποστεωμένα σαρκία των πεινασμένων τριτοκόσμιων των οποίων οι πόροι γίνονται commodities και την χλιδή των υπερβόρειων που ληστεύουν πόρους στο όνομα της δημιουργικότητας. Πιστεύω σε αυτό. Υπάρχει και γίνεται, χωρίς να είναι οι άνθρωποι ιδανικοί και χωρίς να γίνουν τεράστιες ανατροπές, αλλά μόνο κάποιες καίριες αλλαγές στις διεθνείς νομοθεσίες. Γίνεται. Και όχι μόνο γίνεται, αλλά γίνεται και με τέτοιο τρόπο ώστε το σύστημα να "τρέχει" μόνο του, χωρίς διαρκείς παρεμβάσεις ή διορθώσεις.

Τώρα, επειδή είναι αργά τώρα που γράφω και όταν είναι αργά το μυαλό παίρνει τις στροφές περίεργα, είναι πολλές οι τρελές ιδέες. Να μία. Στη φύση, ο νούμερο ένα νόμος βιωσιμότητας είναι "να τρώς μόνο όσο για να ζήσεις". Εμείς οι άνθρωποι, τόσο έξυπνοι είμαστε που τρώμε για δύο ή για τρείς, κι έτσι όχι μόνο αρρωσταίνουμε αλλά σπαταλάμε και ένα σωρό φαγητά. Να λοιπόν κάτι τρελό, να δημιουργηθεί το επάγγελμα του διατροφο-λογιστή, ο οποίος θα σου παίρνει τις διάφορες μετρήσεις, λίπος, μυική μάζα κοκ, θα σου βγάζει μία δίαιτα, και βάσει αυτής θα υπολογίζεται η ετήσια ποσότητα τροφής που θα δικαιούσαι, θα υπολογίζεται το ποσοστό επί του εισοδήματός σου το οποίο θα τυπώνεται σε κάρτα και αντιστοίχως θα αφαιρείται κάτι κάθε φορά που θα αγοράζεις φαγητό. Αν πας να αγοράσεις περισσότερο φαγητό, θα σου λέει το μηχάνημα στο ατμ "ωπ, κύριος! αρκετές θερμίδες για σήμερα". Αποτέλεσμα: μικρότερη σπατάλη, μικρότερες χωματερές, υγιέστεροι πολίτες, αλλά κυρίως, ένα restart στην οικονομία με τέτοιο εύρος που τα πάντα θα έρθουν τα πάνω κάτω.

Θα πλουτίσουν οι διαιτολόγοι, για αρχή.
Το εμπόριο θα αλλάξει ριζικά, άρα και οι αγορές που εξαρτώνται από τα τρόφιμα και βρώσιμα και τα πόσιμα. Η τιμή της πορτοκαλάδας, δεν θα μείνει ίδια, ούτε του καφέ.

Κοινωνικά, αυτό θα σημαίνει ότι κανείς δεν θα μένει νηστικός.

Άλλη ιδέα;
Πάρε να έχεις για να μη βαριέσαι.Από ένα εισόδημα και μετά, να σου μειώνονται τα μόρια για πρόσληψη στο ασεπ. Δεν μπορείς, ας πούμε, να έχεις οκτώ πολυκατοικίες και να θέλεις και να κάνεις τον διευθυντή στην κλινική! Είτε πούλα τα, είτε δώρισέ τα, είτε κάνε έρευνα ή πρακτική στο ιατρείο σου. Αλλά και τα δύο δάχτυλα στο μέλι, να μην τα έχεις. Άσε να φάει και κανας άλλος. Και αυτό να ισχύει και για τους ξένους. Με τα σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα, είναι παιχνιδάκι να στηθεί.

Κάτι άλλο που μπορεί να γίνει είναι να γίνει ένα πισωγύρισμα, μία ορθοπεταλιά, ας πούμε, σε ορισμένους τομείς. Στις μεταφορές, ας πούμε, μπορεί κανείς να πεί ότι το κόστος και η σχέση του με την τελική τιμή του προιόντος είναι τέτοια που έχει καταντήσει παράλογα φτηνό. Ορισμένα πράγματα, είναι παράλογο να είναι φτηνά, και δεν μιλώ για το φαί, αλλά για τον καπνό, το κακάο ή τα εξωτικά είδη, κοκ. Το πλαστικό! Τα κινέζικα ψωρο-προιόντα. Ας καταστήσουμε, λοιπόν, την μεταφορά αργότερη και ακριβότερη, ώστε και οι άνθρωποι να βγάζουν τα σπασμένα τους, αλλά και ο πλανήτης να σωθεί. Ας οριστεί, ας πούμε, ένα εξωπραγματικά χαμηλό ανώτατο όριο εκπομπών ρύπων με το πρόσχημα ότι μολύνονται οι ουρανοί και οι θάλασσες, ας οριστεί και ένα βαρβάτο πρόστιμο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, και τσουπ! να η μείωση στη μόλυνση αλλά με παράλληλη διατήρηση των κερδών και μείωση της κατανάλωσης. Αν η αργοπορία είναι χρήμα, τότε με τις γαλέρες θα φέρνουν το τσάι για τις κυρίες των σαλονιών οι έμποροι.

Ναι, είμαι τρελή, το ξέρω.

Πάω για ύπνο πριν πω κι άλλα.

Όσο για το τί είμαι τελικά, δεν ξέρω.
Ίσως να μη μάθουμε ποτέ.

Ο ορισμός του Γιώργου

Ήταν ένα άρθρο που μου επεσήμανε ο Γιώργος, να τον έχει καλά ο θεός των κυνικών, το οποίο έλεγε για το κατά πόσο η φτώχεια επηρεάζει τις πιθανότητες επιτυχίας. Το άρθρο και ο συγγραφέας ανέλυαν πράγματα προφανή, ότι αν είσαι φτωχός όχι μόνο στερείσαι προσβάσεως στα μέσα εκείνα που θα σε καθιστούσαν ικανό να επιτύχεις την επιτυχία, αλλά κάτι ακόμα χειρότερο, στερείσαι νοητικών όπλων, τουτέστιν είσαι λιγότερο έξυπνος, λιγότερο ψύχραιμος, λιγότερο έτοιμος να αξιολογήσεις σωστά καταστάσεις ή προτεραιότητες. Όλα αυτά σε πολύ ελεύθερη απόδοση του άρθρου, να ξέρετε.

Τώρα, ο Γιώργος είναι ένας εξαιρετικά έξυπνος και έμπειρος άνθρωπος, πολύ πιο καλός γνώστης ορισμένων πραγμάτων από τον μέσο κανονικό ανειδίκευτο. Ωστόσο, ενώ το άρθρο έλεγε αλήθειες, σκέφτηκα ότι η ζυγαριά με την οποία ζυγίζεται το βάρος και η σημασία των αληθών αυτών

γεγονότων, είναι "πειραγμένη" υπό την έννοια ότι αυτό που βάλαμε στον άλλο δίσκο της ζυγαριάς δεν είναι οι κλασσικοί σιδερένιοι όγκοι ορισμένου βάρους, αλλά άλλα, αυθαίρετα βάρη, που ο κάθε μπακάλης μπορεί να εναλλάσσει κατά βούληση. Αντί για σιδερένια αντίβαρα, έχουμε ό,τι θέλει ο καθένας, σύκα, ας πούμε, μία πέτρα ή, στην περίπτωση που ο μπακάλης είναι κακοπροαίρετος, ένα κιλό σκατά.

Στο άρθρο αναφέρονται λέξεις όπως επιτυχία, τεχνογνωσία, εκπαίδευση, κοκ, όμως  εκεί ακριβώς θεωρώ ότι υπάρχει το πρόβλημα, στο πως ορίζουμε όλα αυτά τα πράγματα.

Εμείς οι δυτικοί θεωρούμε επιτυχία αυτά που κάνουμε εμείς και αποτυχία όλα τα άλλα, ξεχνώντας ότι αν όλοι έκαναν ότι κάνουμε εμείς, θα είχαμε εκλείψει από καιρό. Τουτέστιν, μπορεί εμείς να θεωρούμε επιτυχία το δίπλωμα ιατρικής, αλλά αν δεν ήταν ο αγρότης και ο ψαράς και ο κτηνοτρόφος, ο ριζοκαλλιεργητής και ο μεταλλωρύχος, τότε θα ήμασταν πετυχημένα νηστικοί. Βασίζουμε την επιτυχία μας στην αποτυχία των άλλων, σα να λέμε. Πόσο πετυχημένοι θα ήμασταν, όσα πτυχία είχαμε στο κάδρο, αν δεν ήταν κάποιος στην αφρική να φτυαρίζει λαθραία ψάρια με κίνδυνο της ζωής του για είκοσι σεντς την ημέρα;

Για παράδειγμα, είναι παιδεία να ξέρεις πιάνο ή βιολί, αλλά όχι να ξέρεις πως αρμέγουμε την κατσίκα. Θεωρείσαι καλλιεργημένος όταν ξέρεις τον τάδε ζωγράφο αλλά όχι όταν ξέρεις πως φυτρώνει η πατάτα. Είναι επιτυχία να καταστρέφεις τροφή που παράχθηκε με τρομερή προσπάθεια, όταν οι άνθρωποι πεθαίνουν από πείνα, να στέκουν άδεια σπίτια και τεράστια εγκατελειμμένα κτίρια αλλά οι άνθρωποι να κοιμούνται στους δρόμους;

Είναι επιτυχία να έχεις λεφτά όταν το σύστημα δεν μπορεί να αναπαραχθεί, αλλά αντίθετα είναι θνησιγενές από άποψη πόρων; Γιατί αν δεν ήταν θνησιγενές, τότε δεν θα είχαμε τα ίδια νταούλια κάθε μερικά χρόνια αλλά θα είχαμε μία ροή γεγονότων μικρής εντάσεως και όχι κοσμογονικές ανατροπές τόσο σύντομα η μία μετά την άλλη.
Είναι επιτυχία να κοιμούνται πόροι στις θυρίδες και οι άνθρωποι να μην επιτρέπεται να δουλέψουν,  Είναι επιτυχία να είναι ασύμφορη η παραγωγή πάνω στην οποία στηρίζεται το όλο σύστημα; Ο ορισμός της θνησιγένειας.

Δεν μπορείς να μιλάς για επιτυχία όταν ο μόνος τρόπος να "πετύχεις" είναι η παρανομία, είτε την ονομάζεις "επιχειρηματικότητα" ή "δημόσιες σχέσεις" ή "δημοκρατία".

Θα ήθελα να θέσω έναν γρίφο, μία πρόκληση, αν θέλεις Γιώργο, απλά και μόνο σαν νοητική εργασία, σαν σουντόκου αλλά με αριθμούς πιο μεγάλους, έτσι σαν πείραμα του μυαλού. Κουβέντα να γίνεται, έτσι χάριν συζητήσεως και μόνο, όχι ότι προτείνω να συζητηθεί στα σοβαρά κάτι τέτοιο, αλλά σαν μελέτη, σαν υπόθεση, όπως όταν κάναμε φυσική στο σχολείο "αν θέσουμε σώμα τόσου βάρους σε τόση ταχύτητα, τότε....". Δεν χρειάζεται να είναι υπαρκτά τα "σώματα" για να μελετήσουμε την υπόθεση.

Όλοι έχουμε μία ιδέα για το πως είναι και πως λειτουργεί ο κόσμος.
Τί θα γινόταν αν αλλάζαμε τις σταθερές; Τί θα γινόταν αν στις υπαρκτές και εφαρμοσμένες σταθερές δεν βάζαμε τον πόλεμο και την διπλωματία, ή τις εταιρικές προδιαγραφές μίας επιχείρησης, αλλά τις ιδανικές; Αν σταματούσαν τώρα και για πάντα όλοι οι πόλεμοι;
Πως θα έβγαινε το μοντέλο, αν αντί για κυνισμό βάζαμε δικαιοσύνη, κοινωνική και ειρηνική, ισότητα και πραγματική καλοσύνη στις συναλλαγές;

Όπως υπάρχουν υπολογιστές που τρέχουν μοντέλα καιρικών συνθηκών ή φαινομένων, θα ήθελα να υπάρξει ένας υπολογιστής που να τρέξει αυτό το μοντέλο. Τί θα γινόταν αν σταματούσαν τώρα όλοι οι πόλεμοι και ο πλούτος διανέμονταν δίκαια και όχι όπως αδίστακτα προστάζουν οι μεγιστάνες;

Θα ήθελα να είμαι μεγιστάνας, να αγοράσω έναν τέτοιο υπολογιστή.

Το αισθητικό γονίδιο

Η πολυπλοκότητα σε έναν οργανισμό αποτελεί κατά κάποιον τρόπο εξασφάλιση διαιώνισης. Πολύ χοντρικά μιλώντας όσο πιο πολύπλοκος είναι ένας οργανισμός, τόσο πιο πολλές οι πιθανότητες να ανταπεξέρθει στις προκλήσεις του περιβάλλοντος. Όσο πολυπλοκότερος, τόσο περισσότεροι οι απόγονοι;
Μάλλον όχι. Αυτό που ισχύει περισσότερο είναι να βρίσκονται οι πιο πολύπλοκοι οργανισμοί στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, τουτέστιν λίγοι απόγονοι και καλοί. Έτσι, έχεις στη βάση το πλαγκτόν με δισεκατομμύρια άτομα σε μία στάλα νερό απλά και μόνο να αναπαράγονται και, αντίθετα, η φάλαινα με το υδροδυναμικό της σχήμα, την ηχητική της επικοινωνία, την ευφυία και την κοινωνική δομή, να μην ξεξεπερνά σε πληθυσμό τις χίλιες σε έναν ωκεανό.Ή, μάλιστα, έχεις μετά τον άνθρωπο να μετράει θερμίδες, να πλένει τα χέρια του και να αναλύει χημικώς την τροφή του, μόλις μερικά δις σε όλο τον κόσμο. Καταστροφικά και άπληστα δις, ομολογουμένως, αλλά

μετρημένα κουκιά σε σχέση με τα μικρόβια, τα έντομα, ή τους κοκοβιούς.

Τέλος πάντων, αυτό που θέλω να πω είναι κάτι που ήδη ξέρει όλος ο κόσμος, και αυτό είναι ότι οι άνθρωποι δεν εξελίσσονται μόνο κόντρα στη φύση αλλά και κόντρα ο ένας στον άλλον ΚΑΙ κόντρα στο σύνολο της κοινωνίας. Έχει αναπτύξει ένα σωρό χαρίσματα που στη φύση δεν θα βοηθούσαν καθόλου αλλά δίχως αυτά είσαι κοινωνικά, άρα και αναπαραγωγικά, μη-ανταγωνιστικός. Αυτά τα χαρίσματα είναι η ομιλία, το γέλιο, η ερμηνεία της γλώσσας του σώματος ή των εκφράσεων του προσώπου, κοκ.

Ας πούμε, για παράδειγμα ότι δύο άτομα αντίθετου φύλου γνωρίζονται. Το αν θα ζευγαρώσουν μεταξύ τους, σε βιολογικό επίπεδο, καθορίζεται από τα γονίδια και τις ορμόνες του καθενός, πληροφορίες που μεταδίδονται μέσω της όσφρησης κυρίως, ίσως και οπτικά. Αυτό σημαίνει ότι με τη μύτη μυριζόμαστε τις ορμόνες άρα το γονίδιο του άλλου, ενώ με την όραση αντιλαμβανόμαστε το κατά πόσο είναι υγειής ο υποψήφιος σύντροφος στην ακολασία. Και αν ήμασταν οποιοδήποτε άλλο πλάσμα, η υπόθεση θα σταματούσε εκεί: θα οσμιζόμασταν ο ένας τον άλλον και να όλα πήγαιναν καλά, θα το κάναμε.

Αλλά ο άνθρωπος, ως πιο πολύπλοκο όν, θέτει και πιο πολύπλοκα κριτήρια. Υπάρχει, ας πούμε η κοινωνική θέση, η οικονομική δύναμη, το χιούμορ, η ιδεολογική ταύτιση, ακόμα και η ταξική κατανομή, που κρίνουν το αν δύο κατά τα άλλα συμβατά άτομα ζευγαρώσουν ή όχι. Μάλιστα, ένα μεγάλο μέρος του πολιτισμού μας αφιερώνεται σε αυτό ακριβώς το ζήτημα, το ποιός απαγορεύεται να ζευγαρώσει με ποιόν.

Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για μεγάλη αδικία, να μπορεί κανείς βιολογικά να αναπαραχθεί αλλά να μην το κάνει για δευτερεύοντες λόγους, όπως το τί αυτοκίνητο έχει, αλλά η άποψη της συντάκτριας του ιστολογίου είναι ότι είναι απολύτως δίκαιο και μάλιστα ο κόσμος θα ήταν πολύ χειρότερος αν δεν υπήρχαν όλες αυτές οι επιπλοκές στις σχέσεις μας.

Καταρχάς, αν αναπαραγόμασταν μόνο και μόνο βάσει της βιολογικής συμβατότητας, τότε ο πληθυσμός θα ήταν ακόμα μεγαλύτερος, άρα ίσως να είχε καταστραφεί ήδη ο πλανήτης λόγω της δυσανάλογης εξάπλωσής μας και της εξάντλησης των πόρων που αυτή θα προξενούσε.

Δεύτερον, όλες αυτές οι διαδικασίες επιλογής, αποτελούν κάτι σαν νοητική επιβεβαίωση πριν την αναπαραγωγή, εξασφαλίζει δηλαδή ότι αυτός με τον οποίον θα ζευγαρώσουμε εκτός από βιολογικά υγειής είναι και αρκετά έξυπνος ώστε να του κάνουμε την τιμή να του κάτσουμε. Και, πράγματι, λίγοι άνθρωποι θα ζευγάρωναν με κάποιον που είναι μόνο όμορφος (άρα και υγειής), ενώ οι περισσότεροι εκτός από ένα αόριστο ψυχικό δέσιμο αναζητούν και κάτι πολύ συγκεκριμένο, την επιτυχή επικοινωνία, πράγμα που μεταφράζεται σε δείκτη ευφυίας, όχι με την παντελώς εσφαλμένη έννοια του IQ αλλά υπό την έννοια ότι ταιριάζουν οι νοημοσύνες του ενός με τον άλλον.  Βέβαια, το τί σημαίνει "ταιριάζουν οι νοημοσύνες μας" είναι ένα βαθύ ζήτημα με πολλές προεκτάσεις, αλλά ας μείνουμε στο ζήτημα της επικοινωνίας, όχι μόνο για να τελειώσει κάποτε αυτή η ανάρτηση αλλά και γιατί κατά τη γνώμη μου αυτό είναι και το πιο σημαντικό όταν μιλάμε για αναπαραγωγή.

Αυτό που βρίσκω, όμως αξιοθαύμαστο στην όλη υπόθεση, είναι ότι όλα αυτά δεν τα συνειδητοποιεί ο κοινός άνθρωπος. Ακόμα και αν γνωρίζει την επιστημονική εξήγηση όλων όσων συμβαίνουν σε βιολογικό επίπεδο, όταν αποφασίζει αν θα κάνει σεξ με κάποιον, όλα καταλήγουν στο εξής ένα κριτήριο : μου αρέσει.

Όταν λες "μου αρέσει" τότε αυτό σημαίνει ότι αυτό το άτομο πληροί όλες αυτές τις προϋποθέσεις, είναι υγιές, ορμονικά άρα βιολογικά συμβατό αλλά και ψυχολογικώς, κοινωνικώς ή οικονομικώς αποδεκτό ΚΑΙ όσο έξυπνο μου ταιριάζει. ΑΝ τώρα προσθέσεις και την γεωγραφική προσβασιμότητα, τότε δεν είναι να απορείς γιατί τόσοι νέοι, όμορφοι και τέλειοι κατά τα άλλα άνθρωποι, μένουν μόνοι στη σύγχρονη κοινωνία μας. Ενώ η ελευθερία είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη σε σχέση με το παρελθόν, τα κριτήρια είναι τόσο πολύπλοκα που ελάχιστοι τα πληρούν. Πόσο έξυπνος πρέπει να είσαι για να ρίξεις στο κρεβάτι τον συνάνθρωπο, επιτέλους!;

Κάτι ακόμα που βρίσκω τραγικά θαυμαστό είναι το γεγονός ότι παρά τις τόσες αντιξοότητες, υπάρχουν άτομα που προσθέτουν στον εαυτό τους ακόμα περισσότερες, θέτοντας στον εαυτό τους και φανταστικά εμπόδια εκτός τα πραγματικά. Πολλοί, ας πούμε, θα απορρίψουν έναν άνθρωπο επειδή ακούει ένα είδος μουσικής αντί για άλλο, ή επειδή ντύνεται με τον έναν αντί για τον άλλον τρόπο ή επειδή του αρέσει αυτό το χρώμα και όχι το άλλο η ίσως πιστεύει στα ζώδια, κοκ. Φυσικά και δεν είναι αμελητέα όλα αυτά τα πράγματα, γιατί αποτελούν ένδειξη για το πως σκέφτεται κάποιος, άρα αποτελούν ανεπίσημο δείκτη ευφυίας. Αλλά αν δεν ανεχτείς κάποια πράγματα, αν αναζητάς τον απόλυτα συμβατό άνθρωπο, τότε μένεις για πάντα μόνος, άρα πάει το είδος, δεν θα διαιωνιστεί το γονίδιο σου, δεν πετυχαίνεις την αθανασία, αλλά μένεις στο άγονο τώρα.

Τέλος, κάτι άλλο που επίσης προκαλεί το θαυμασμό, είναι το γεγονός ότι ενώ οι άνθρωποι μπορούν να ξεγελάσουν εύκολα το μάτι και τη μύτη με φτιασίδια και αρώματα, δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να ξεγελάσουν ούτε το ψυχολογικό κριτήριο ούτε το επικοινωνιακό, άρα ούτε το κριτήριο της ευφυίας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί από άσχημοι να γίνουμε όμορφοι, αλλά θα εξακολουθήσουμε να κουβαλάμε τις ανασφάλειες του άσχημου κρυμμένου εαυτού μας, που θα καθιστούν την επικοινωνία μας προβληματική, άρα δύσκολη στην εξασφάλιση συντρόφου. Κι έτσι, ξοδεύουμε ένα σωρό χρήμα, ενέργεια και άγχος για να ξεγελάσουμε το μάτι και τη μύτη, με μόνο αποτέλεσμα να μας απορρίπτουν χωρίς να ξέρουν ούτε οι ίδιοι το γιατί, να είναι πρόσκαιρες οι αγάπες μας και οι απόγονοι λίγοι, κι εμείς στο τέλος μόνοι.

Από ανθρωπολογικής, λοιπόν, άποψης και για όλους αυτούς τους λόγους, πιστεύω ότι θα έπρεπε να καταργηθεί το μέηκ άπ και, εφόσον πλέον πλενόμαστε συχνότερα, να καταργηθούν και τα αρώματα, διότι ενώ φαινομενικά βοηθούν, στην ουσία εμποδίζουν την ευτυχία των ανθρώπων: μόλις αλλάξεις άρωμα βρωμάς στον άνθρωπό σου, μόλις βγάλεις τα φτιασίδια δε σε γουστάρει πλέον, βλέπει ότι τον ξεγέλασες και φεύγει ψυχολογικά ασυνείδητα απογοητευμένος.

Κι εγώ στην κοσμάρα μου

Βιολογικά μιλώντας, η επιτυχία ορίζεται ως η εξασφάλιση απογόνων, τουτέστιν όσο περισσότεροι απόγονοι, τόσο πιο επιτυχημένο το πλάσμα. Το βλέπω, ας πούμε, από τη γάτα μου. Η προηγούμενη ήταν χαζή και τα γατάκια της τα σκότωναν οι γάτοι, ενώ η τωρινή εκτός από γάτα είναι και "γάτα", οπότε δεν έχει χάσει κανένα ως τώρα, με εξαίρεση ένα που μάλλον το τσίμπησε σκορπιός.

Βέβαια, ανάλογα με το είδος, το πλήθος των απογόνων που θεωρείται κριτήριο επιτυχίας μπορεί να διαφέρει, με μόνη σχέση ανάμεσα στον αριθμό αυτό και το είδος, το ποσοστό κατανάλωσης ενέργειας.

Εξηγώ: στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας βρίσκονται τα μεγάλα, πολύπλοκα πλάσματα, τα οποία  καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Αυτά κάνουν λίγα παιδιά: ο αετός, το λιοντάρι, η τίγρη, ο καρχαρίας, το δελφίνι, ο ελέφαντας, η αγελάδα, κοκ. Στην άλλη άκρη, βρίσκονται αυτά που απαιτούν λιγότερη ενέργεια, και κάνουν περισσότερα παιδιά: το κουνέλι, η μύγα, το σπουργίτι, η σαρδέλα, ο βάτραχος,

Και αυτό ίσως έχει να κάνει με το πόσο αντέχει το σύστημα, δηλαδή αν γεννούσαν οι ελέφαντες σαν τα κουνέλια, τότε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα θα εξαφάνιζαν κάθε βλάστηση, οδηγώντας εαυτούς και λοιπούς στην λιμοκτονία.

Μέχρι πρότινος, το ίδιο ίσχυε και για τον άνθρωπο. Πολλά παιδιά σήμαινε πολλά χέρια, άρα πολλή δουλειά και περισσότερο φαγητό, άρα περισσότερες πιθανότητες διαιώνισης.

Το τελευταίο διάστημα όμως, αυτό έχει αναστραφεί. Πλέον, για κάποιον λόγο, δεν συμφέρει πια να κάνεις παιδιά. Από επιπλέον χέρια, τα παιδιά έχουν επανεγκατασταθεί στο μυαλό μας ως επιπλέον έξοδα, και δεν είναι μόνο λόγω κρίσης, γιατί από πρίν είχε συντελεστεί αυτή η αλλαγή.

Μία ηδονιστική θεώρηση του τί θεωρείται ευτυχία, ο επίμονα προβεβλημένος καταναλωτισμός, η

κατάρρευση της αγροτικής οικονομίας που ήταν το θεμέλιο της παραδοσιακής οικογένειας, όλα αυτά έχουν σίγουρα να κάνουν με αυτό το φαινόμενο. Ή ίσως, εφόσον σαν είδος έχουμε φτάσει στο σημείο να χρειαζόμαστε πολλή περισσότερη ενέργεια, τότε, όπως οι αετοί στην κορυφή της αλυσίδας, αντί να μιλιούνια απόγονων όπως οι σαρδέλες, να υπάρχει διαθέσιμη ενέργεια μόνο για δύο με τρία αετόπουλα.

Ίσως, δηλαδή, αυτό που ενδόμυχα μας ωθεί στο να κάνουμε μόνο καναδυό παιδιά, να είναι το γεγονός ότι ο πληθυσμός της γής έχει φτάσει σε οριακό σημείο, η οικονομία της φύσης, ο πιο σοφός και ο πιο απόλυτος νόμος στον κόσμο. Ή, τελικά, ίσως απλά μένουν λιγότεροι πόροι να μοιραστούμε, άρα λιγότεροι απόγονοι.

Έτσι, ανάλογα με τις νοοτροπίες, κάθε λαός επενδύει αλλού: κάποιοι λαοί επενδύουν σε ενέργεια, μορφώνουν, δίνουν περισσότερα στους απογόνους τους, τους κάνουν, ανά άτομο, πιο άξιους. Άλλοι λαοί επενδύουν σε αριθμούς, γεννούν ακατάσχετα, μέχρι να πλημμυρίσει ο τόπος, όπως ήδη γίνεται και λέμε τί θα γίνει με τους μετανάστες, παράνομους ή μη. Και τα δύο, δεν γίνεται. Δεν γίνεται και να είστε μιλιούνια, και να να τρώτε για πέντε ο καθένας! Μισοί στην ευρώπη, εκατό στην αφρασία.
Κυνικά πράγματα.

Φυσικά, όπως δηλαδή θα συνέβαινε και στην φύση, το επίπεδο του ανταγωνισμού φτάνει σε άλλα επίπεδα και για να επιβιώσει κανείς πρέπει να επενδύσει μεγαλύτερα ποσά ενέργειας. Αν γεννηθεί στην αφρική, πρέπει να κόψει το λαιμό του να βρεί λεφτά να φύγει για ευρώπη. Αν γεννηθεί στην ευρώπη, πρέπει να εργαστεί υπερδιπλάσιες ώρες, αν γεννηθεί αλλού πρέπει να πουλήσει νεφρά, να γίνει παράνομος, κοκ.

Το παράδοξο: εξακολουθεί να ισχύει ο νόμος του επικρατέστερου, δηλαδή ισχύς είναι το πόσοι άνθρωποι σε θέλουν. Αυτό σημαίνει πως για να επιβιώσεις σαν κοινωνία και σαν οικονομία θέλεις πολλά εκατομμύρια ψυχές, σε ένα περιβάλλον που γονιδιακώς και οικονομικώς σε ωθεί να γεννάς λιγότερο. Αν, ας πούμε, είσαι Ελληνική εταιρεία κουραμπιέδων, τότε για να επιζήσεις, χρειάζεσαι πολλούς Έλληνορθόδοξους να γιορτάζουν τα χριστούγεννα και όχι πολλούς ινδούς ή άραβες να κάνουν ραμαζάνι. Αλλά, από την άλλη, αν κάνεις περισσότερα από 2,1 παιδιά σε αυτό το περιβάλλον, την έβαψες ποικιλοχρώμως.

Πρόβλημα και γρίφος, δύσκολο να λυθεί.

Σαν βγείς στον πηγαιμό για την παχυσαρκία

Με απασχόλησε αυτό το θέμα πολύ γιατί τόσο στη δουλειά μου όσο και στην προσωπική μου ζωή χρειάζεται να διαχειρίζομαι τα προβλήματα των ανθρώπων που έχουν παραπανίσια κιλά.

Πρώτον και κύριον, δεν μπορείς να τους μιλάς όπως σε όσους δεν είναι παχύσαρκοι, διότι νιώθουν τόσο άσχημα για τον εαυτό τους που αυτό το βγάζουν είτε ενοχικά είτε με τον αυτοσαρκασμό. Δεν κακό να αυτοσαρκάζεσαι, αλλά το βλέπεις ότι αυτός ο άνθρωπος στεναχωριέται και είναι κρίμα να στεναχωριούνται οι άνθρωποι. Δεύτερον, περιορίζουν τον εαυτό τους τόσο πολύ (συνήθως από ντροπή, αλλα τις περισσότερες φορές απλά δεν μπορούν να ακολουθήσουν την παρέα λόγω πάχους)

που απλά δεν μπορείς να τους συμπεριλάβεις σε τίποτα που να μην είναι καθιστικό

Το χειρότερο από όλα είναι οι δίαιτες. Είναι πολύ μεγάλη απάτη και όλοι όσοι υποστηρίζουν ότι με τη δίαιτα θα χάσεις κιλά θα έπρεπε να κλειστούν στην φυλακή για ψυχική κακοποίηση, αλλά και για το κακό που προξενούν στους ανθρώπους που μόνο δίαιτα δεν χρειάζονται. Για να μη μιλήσω για τα περιοδικά, ανδρικά και γυναικεία, που σου πρήζουν τον έρωτα (αχ, Έρωτα, που να'σαι τώρα...) για να σου παίρνουν τα λεφτάκια σου παίζοντας με τη ζωή σου. Οι άνθρωποι γίνονται πολύ δυστυχισμένοι για χάρη της δίαιτας, και σχεδόν πάντα χωρίς αποτέλεσμα. Τα άρθρα για δίαιτες θα έπρεπε να απαγορευτούν ως απειλή για τη δημόσια υγεία και ειλικρινά πιστεύω ότι το κακό που προξενούν οι δίαιτες ισοδυναμεί με αυτό που προξενεί το κάπνισμα ή η κακοποίηση, σε βάθος χρόνου.

Δίαιτα, μόνο οι γιατροί. Κανείς άλλος. Και αυτή είναι η πρώτη μου πρόταση.

Ξέρω άτομο, άτομα, που κατέστρεψαν την υγεία τους για να χωρέσουν σε ένα φόρεμα, γιατί αντί να ρωτήσουν έναν γιατρό, διατροφολόγο, κοκ, πίστεψαν αυτό που διάβασαν σε κάποιο έντυπο. Φυσικά, η βλακεία αποτελεί τον τρόπο της φύσης να ξεδιαλέγει τίνος γονίδια είναι άξια αναπαραγωγής, αλλά όπως προστατεύουμε τον κόσμο από το αλκοόλ, τα ναρκωτικά, κοκ, έτσι θα έπρεπε να προστατεύουμε τους πολίτες μας και από κομπογιανίτες που παίρνουν κόσμο στο λαιμό τους. Ειδάλλως, να τα αφήσουμε όλα ελεύθερα και να περιμένουμε να δούμε ποιός θα ζήσει και πόσα πτώματα θα πέσουν.

Δεύτερον η ίδια η φύση της δίαιτας έχει κάποια σφάλματα στην μορφή της.
Άλφα, είναι προσωρινή.
            Αυτό που πρέπει να σκεφτούμε είναι ότι η παχυσαρκία είναι αποτέλεσμα χρόνιων λαθών στη διατροφή, άρα είναι ανοησία να κάνουμε δίαιτα για μερικούς μήνες, μόνο και μόνο για να επιστρέψουμε στα ίδια λάθη στο τέλος της δίαιτας, άρα να ξαναγίνουμε παχύσαρκοι.
           Φυσικά και δεν προτείνω να περνάει κανείς όλη του τη ζωή σε αυτά τα τρομερά δεσμά. Θα ήταν τρομερό και απαίσιο, για να μην πω και μάταιο εξ αρχής, αφού κανείς δεν θα μπορούσε να το κάνει αυτό.
Αυτό , όμως, που πρέπει να φροντίσουμε να κάνουμε είναι να βρούμε ποιά είναι αυτά τα διατροφικά λάθη που μας έφεραν εδώ και να τα σταματήσουμε δια παντός, όχι μόνο για λίγο.

Βήτα, είναι ψευδο-περιοριστική.
           Τι εννοώ; Εννοώ ότι ενώ δείχνει σα να σε περιορίζει, στην ουσία σε ωθεί στο φαγητό. Σου λέει "μην φας αυτό" ή "φάε μόνο τόσο" αλλά το υποσυνείδητο μήνυμα είναι "μην απολαμβάνεις" που είναι και η ψυχή κάθε καταπίεσης. Και ποιά είναι η αντίδραση στην καταπίεση; Μπράβο, το μαντέψατε, το άλλο άκρο. Στην ουσία, η αμοιβή της δίαιτας είναι το φαγητό, και αυτό δεν έχει αλλάξει, παρόλο που οι διαιτολόγοι έχουν κάνει μεγάλες προόδους και είναι πολύ πιο αποτελεσματικοί από ότι ήταν μερικά χρόνια πριν.
         
Γάμμα, δεν συμπεριλαμβάνει την ψυχή του ανθρώπου.
           Η επιτυχία μίας δίαιτας εξαρτάται , τελικά, από την αυτοπειθαρχία, και μάντεψε, οι παχύσαρκοι έχουν τόσα ζητήματα μαζεμένα μέσα τους που απλά δεν γίνεται να κάνεις τίποτα πριν τα ξεδιαλύνεις αυτά, τουτέστιν αυτοπειθαρχία γιόκ. Άρα, το ζητούμενο θα ήταν να αναζητήσουμε έναν τρόπο που να προβλέπει ή να παρακάμπτει αυτόν τον παράγοντα, δηλαδή να είναι αποτελεσματικός ανεξάρτητα από το πως νιώθει ο παχύς άνθρωπος, να αποσυνδέσει το φαγητό από την ψυχολογία, σα να λέμε.

Ο μόνος τρόπος, λοιπόν, να λύσουμε αυτά τα τρία προβλήματα είναι όχι να κάνουμε δίαιτα, αλλά να δούμε τί κάνουμε λάθος και να το διορθώσουμε δια παντός, μία κι έξω.

Παράδειγμα.
Ξέρω άτομο που τα τελευταία τριάντα χρόνια βρίσκεται σε δίαιτα κάθε μερικούς μήνες. Όταν δεν κάνει δίαιτα, τρώει πατάτες με ψωμί, μακαρόνια και ρύζι, μετά το φαγητό τρώει γλυκό κάθε φορά, μέσα στο κάθε φαγητό που μαγειρεύει βάζει χίλια συστατικά και όταν λέει κολατσιό εννοεί τουλάχιστον τυρόπιτα. Στις σούπες βάζει πατάτα και ρύζι (γιατί είναι πιο νόστιμο) κι από δίπλα τρώει ψωμί. Στο κέηκ βάζει γέμιση και γλάσσο. Το ψωμί το θέλει ψημένο με λαδάκι. Όταν ψήνει κοτόπουλο, βάζει από πάνω βούτυρο. Όταν λέει "ένα αυγό" εννοεί τηγανητό. Πες μου εσύ, τώρα, τί ελπίδες έχει αυτό το άτομο, όσες δίαιτες και αν κάνει, όταν ο ορισμός του φυσιολογικού, είναι αυτό που περιέγραψα μόλις.
 Θα χρειαστεί αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή συνηθειών, πράγματα εξαιρετικά δύσκολα. Μπορεί,ας πούμε ο διαιτολόγος να προτείνει δίαιτες ηπιότερες μεν, πολύ μεγαλύτερης διάρκειας δε, ώστε το άτομο να συνηθίσει ένα άλλο τρόπο διατροφής γενικά. Μπορεί να διδάξει νέους τρόπους μαγειρέματος των αγαπημένων φαγητών το καθενός.

Για εμένα, η καλύτερη δίαιτα θα ήταν να μπεί ο διαιτολόγος στο σπίτι, να σου αδειάσει τα ντουλάπια και το ψυγείο, να σου τα γεμίσει με τροφές κατάλληλες και να σε αφήσει να φας όσο θέλεις από αυτές, ενώ παράλληλα θα σου υποδείξει τρόπους μαγειρέματος που να μην υπολείπονται σε γεύση. Απίστευτο, αλλά υπάρχουν πολλοί, να ξέρετε. Ακόμα καλύτερα, θα ήταν ο διαιτολόγος να μένει μαζί σου και να τρώει μαζί σου σε καθημερινή βάση.

Για άλλη μία φορά, τονίζεται η αξία και η ευθύνη μίας μάνας.
Πάλι η μάνα φταίει.
Ίσως ο διαιτολόγος να πρέπει να κάνει τις συνεννοήσεις με τη μάνα του κάθε παχύσαρκου, ή ίσως να χρειαστεί να εφευρεθεί νέος κλάδος της ιατρικής, η μητερολογία, που να συμπεριλαμβάνει ψυχολογία, ορμονολογία, διαιτολογία, ψυχιατρική και κοινωνιολογία ταυτόχρονα.

Θέ μου, πόσα προβλήματα θα έλυνε αυτό.

Κι όμως!

Η σαγήνη που ασκούν πάνω μας τα ζώα είναι αδιαμφισβήτητη, αν και αποτελεί μυστήριο ο λόγος και ο τρόπος που εξημερώθηκε η γάτα.

Τα υπόλοιπα ζώα που μπήκαν στην ζωή του ανθρώπου, το έκαναν λόγω της χρησιμότητάς τους, είτε

ως μεταφορικό μέσο, όπως τα άλογα, είτε ως τροφή, όπως τα πρόβατα,  είτε ως βοηθοί όπως τα σκυλιά, είτε όλα τα παραπάνω, όπως οι καμήλες ή οι τάρανδοι.

Οι γάτες, όμως, εκτός από μία χαλαρή συντροφικότητα, δεν προσφέρουν και πολλά. Μπορεί να τρώνε ποντίκια και έντομα ή σαύρες, αλλά ακόμα και αυτό το κάνουν περισσότερο όταν οι ίδιες το θέλουν, παρά όταν το χρειάζεσαι και, σε καμμία περίπτωση όταν τους το ζητήσεις ή τις διατάξεις, όπως άλλα οικόσιτα ζώα.

Εκτός από το γεγονός ότι κυνηγούν ποντίκια, εμποδίζοντας την εξάπλωση των ασθενειών, που δεν είναι και μικρό αν το σκεφτείς, οι γάτες μας γοητεύουν για ένα λόγο πιο συγκινητικό.

Υπάρχουν πολλά ζώα που είναι χνουδωτά και απαλά, που είναι έξυπνα ή χαριτωμένα, αλλά η γάτα μας αγγίζει με τρόπο μοναδικό γιατί οι αναλογίες του προσώπου της μοιάζουν με αυτές ενός μωρού. Πράγματι, έχει μεγάλο μέτωπο, μεγάλα μάτια, μικρή μύτη και στόμα, και  όλα τους είναι συγκεντρωμένα προς το κέντρο του προσώπου, ακριβώς όπως ενός μωρού. Και σα αν μην έφταναν όλα αυτά, έχουν και το νιαούρισμα που μοιάζει πάρα πολύ με μωρουδίστικο κλάμα.

Το επιστέγασμα, όμως, της εξελικτικής πονηριάς της γάτας είναι το γουργούρισμα που μοιάζει με το ροχαλητό ενός άντρα, το οποίο αρχικά χρησιμοποιούσε για την επικοινωνία με τις άλλες γάτες αλλά κατά την συμβίωση με τον άνθρωπο της φάνηκε πολύ χρησιμότερο, καθώς εξαργύρωσε με πολύ φαγητό και προστασία, χάδια και ντάντεμα, τόσο που άλλα πολύ πιο χρήσιμα ζώα ποτέ δεν είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν.

Δεν είναι να απορείς που περισσότερο οι γυναίκες λατρεύουν τις γάτες...

Επί χάρτου

Μία από τις λειτουργίες της εκπαίδευσης είναι η παροχή γνώσεων που θα αποδειχθούν χρήσιμες στη μετέπειτα ζωή των μαθητών. Μέσα σε αυτές τις γνώσεις συγκαταλέγονται τόσο οι θεωρητικές γνώσεις όσο και οι πρακτικές, όμως οι δεύτερες συχνά παραμελούνται για πολλούς λόγους, ο σημαντικότερος εκ των οποίων είναι ότι τις έχουμε ως δεδομένες. Υπάρχει περίπτωση να μην ξέρεις να καθαρίζεις κρεμμύδια, ας πούμε; Ακόμα και αν δεν το ξέρεις, το μαθαίνεις εύκολα μέσα στη ζωή.

Κάποιες άλλες πρακτικές γνώσεις όμως δεν είναι τόσο αυτονόητο ότι θα τις αποκτήσει κάποιος και

είναι πολύ σημαντικές, για αυτό και θεωρώ ότι πρέπει να διδάσκονται στα σχολεία.

Μία από αυτές είναι το καθάρισμα και το μαγείρεμα. Κάποια άλλη σημαντική γνώση είναι οι πρώτες βοήθειες και θεωρώ ότι όχι μόνο πρέπει να διδάσκονται αλά και να εξετάζονται στα σχολεία, ώστε κανείς να μην φεύγει από το σχολείο χωρίς να ξέρει την τεχνική χάημλιχ ή τεχνητή αναπνοή ή πως να κάνει μία ένεση ή πως να παρέχει πρώτες βοήθειες γενικά.

Ωστόσο, όλες αυτές οι πληροφορίες εντάσσονται στις ήδη γνωστές και καθιερωμένες γνώσεις που αποτελούν μέρος του κόσμου μας όπως αυτός έχει ως τώρα.

Υπάρχει άλλη μάι τέτοια γνώση που δεν αποτελεί ακόμα μέρος του κόσμου μας ενώ θα έπρεπε.

Κάθε μέρα πετιούνται στα σκουπίδια τόνοι χαρτιού, από διαγωνίσματα, πρόχειρες σημειώσεις, σκισμένες σελίδες τετραδίων, αρχεία παλαιών ετών, περισσεύματα από διάφορες χειροτεχνίες, αποτυχημένες φωτοτυπίες, διάφορα κουτιά και συσκευασίες, ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Θα πρότεινα, λοιπόν, μέσω  μίας απλής διαδικασίας (που είναι όντως απλή) να μαθαίνουν οι μαθητές πως να μετατρέπουν αυτά τα χάρτινα απορρίμματα σε χαρτοπολτό και να αναλαμβάνουν αυτή τη διαδικασία υπό την επίβλεψη των δασκάλων τους. Σίγουρα, αυτός ο χαρτοπολτός θα είναι χαμηλής ποιότητας, ωστόσο θα μπορούν να τον χρησιμοποιούν για διάφορους σκοπούς στο σχολείο, όπως την κατασκευή σκηνικών στις παραστάσεις τους ή για άλλες κατασκευές όπως φάκελους ή διακοσμητικά στους τοίχους, ή κούτες για αποθήκευση. Ακόμα και να πωλούν αυτό τον πολτό θα μπορούσαν, ώστε να αποφέρει ένα μικρό εισόδημα στο ταμείο του σχολείου.

Αντίστοιχα, αυτή η γνώση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αργότερα, από τους μελλοντικούς ενήλικες, σε υπηρεσίες, όπως δήμους ή αλλού στο δημόσιο, τον νούμερο ένα παραγωγό χάρτινων απορριμάτων παγκοσμίως.

Πολύ χρησιμότερο από την χειροτεχνία και τις καρδούλες με αγοραστές πρώτες ύλες που κάθε άλλο παρά οικολογικές είναι.

Δύο, ή μάλλον τρία σε ένα: οικολογική παιδεία, οικονομία, παραγωγικότης.

Δύσκολη δουλειά, εύκολες μέρες

Πάντα πίστευα ότι τις δύσκολες μέρες είναι εύκολο να πάρει κανείς αποφάσεις ή να προβεί σε δράσεις, για τον απλούστατο λόγο ότι σε τέτοιες δύσκολες συνθήκες οι επιλογές είναι λίγες και το να επιλέξεις ανάμεσά τους πολύ εύκολο.

Αν, ας πούμε, πέφτουν βόμβες γύρω από το σπίτι σου και η επιλογή είναι "μένω ή ζώ" τότε είναι προφανές το τί θα έκανε ο καθένας μας. Ή αν, ας πούμε, είσαι άνεργος και δεν έχεις πως να ζήσεις και πρέπει να επιλέξεις ανάμεσα στην μαύρη εργασία και την ένδεια, τότε για άλλη μία φορά είναι

πολύ εύκολο και προφανές να μαντέψεις τί θα επέλεγε ο καθένας.

Με παρόμοιο τρόπο οι άνθρωποι εξωθούνται στην παρανομία όταν οι νομοθέτες είναι καλοζωισμένοι, με έναν ηλίθιο και παντελώς ασυνάρτητο τρόπο που τελικά βλάπτει τις κοινωνίες περισσότερο από ότι η αθέτηση (δεν λέω παραβίαση γιατί περισσότερο πρόκειται για ονειροφαντασίες παρά για νόμους) των νόμων αυτών.

Μπορεί να απαγορεύεις τον γάμο μεταξύ ομόφυλων, το κάπνισμα, το να μπαίνουν δια θαλάσσης στη χώρα σου, τη μαύρη εργασία ή το σεξ πριν το γάμο, και να χαρακτηρίζεις παράνομους όσους τα κάνουν όλα αυτά, αλλά δεν θα τους σταματήσεις ποτέ, γιατί απλούστατα κανείς δε σε ρώτησε.

Ο πρόσφυγας που φεύγει από τη ρημαγμένη από πόλεμους χώρα του δε σε ρώτησε ούτε θέλει τη γνώμη σου για το αν θα ζήσει ή όχι: θα κάνει ότι είναι δυνατόν για να ζήσει και πρέπει να το καταλάβεις καλά αυτό, κύριε νομοθέτη από την  καρέκλα της πολυτέλειας, γιατί αν δεν το καταλάβεις οι εξελίξεις θα σε ξεπεράσουν. Ο πρόσφυγας όχι μόνο δεν θα σε ρωτήσει για το αν θα ζήσει ή όχι, αλλά θα κάνει και ό,τι μπορεί για να ζήσει όσο γίνεται καλύτερα, θα έρθει στην ειρηνική σου χώρα και θα κάνει όσο πιο λυσσασμένα μπορεί την πρώτη δουλειά που θα βρεί για να κερδίσει αυτό που εσύ έχεις τζάμπα. Και αυτό δεν θα το σταματήσεις όσο και αν στα δελτία βάζεις αγράμματους εκφωνητές να λένε "μετανάστες" χίλιες φορές το δευτερόλεπτο. Είναι ανόητο να περιμένεις κάτι άλλο, γιατί οι λέξεις που χρησιμοποιείς όχι μόνο είναι αναντίστοιχες με την πραγματικότητα, αλλά ακόμα και τις σωστές λέξεις να χρησιμοποιήσεις, στην προκειμένη περίπτωση η αλήθεια είναι αδυσώπητη: έρχονται και δεν θα φύγουν, φίλος.

Μπορεί να λες ότι δε σου αρέσουν οι γκέη, όμως κανείς δε σε ρώτησε, ούτε οι γκέη περιμένουν την έγκρισή σου για να κάνουν τη ζωή τους. Οι γκέη υπάρχουν ανεξαρτήτως νόμων και ζουν μαζί είτε σου αρέσει είτε όχι. και ποτέ τίποτα δεν το άλλαξε αυτό. Θέλω να πω, δεν μπορείς να νομίζεις ότι θα πάψει κάποιος να είναι ομοφυλόφιλος επειδή εσύ είπες όχι. Αρκετά αστείο το βρίσκω, να θαρρούν κάποιοι ότι απλά και μόνο διατυπώνοντας μίας άρνηση θα αλλάξει τίποτα στη ζωή των άλλων.

Ναρκωτικά, το επόμενο παράδειγμα. Μπορείς να λες ότι απαγορεύεται, η πραγματικότητα όμως σε διαψεύδει τραγικά κάθε μέρα που περνάει. Για παράνομη δραστηριότητα, τα πάει αρκετά καλά, πρέπει να ομολογήσεις, έτσι δεν είναι; Ξεπερνά σε επιδόσεις, οικονομικές και κοινωνικές, όλες τις νόμιμες. Άρα, στα φρύδια όλων των εμπλεκόμενων αν εσένα σου αρέσει ή όχι.

Δεν θα μπορούσα, φυσικά, να διαφωνήσω στο ότι κάποια από αυτά αποτελούν μάστιγες, όπως τα ναρκωτικά ή η μαύρη εργασία, γιατί διαλύουν οικογένειες και κοινωνίες.

Αυτό που λέω είναι ότι η επιμονή στις λέξεις δεν αποτελεί λύση. Όταν ένας κανόνας δεν λύνει κανένα πρόβλημα τότε πρέπει να τον ξανασκεφτούμε, τις περισσότερες φορές εκ βάθρων, από το μηδέν.

Σε μία Ευρώπη γερασμένη χωρίς νέα γενιά να στηρίξει τις παλιές, μήπως θα ήταν κοινωνικά καλύτερο να δεχτούμε και να νομιμοποιήσουμε τους πρόσφυγες, να τους δώσουμε χαρτιά και εργασία, να ενταχθούν στις κοινωνίες μας σαν παρένθετη παραγωγική γενιά που θα στηρίξει τα ασφαλιστικά και θα αυξήσει την παραγωγικότητα;

Σε μία αγορά όπου η παρανομία αυξάνει το ρίσκο, άρα την κερδοφορία ενός προϊόντος, μήπως θα έπρεπε να καταστούν νόμιμα τα ναρκωτικά, όπως το αλκοόλ, το κάπνισμα ή η πορνεία; Φυσικά, θα χαθούν πολλοί ώσπου να ωριμάσουν οι συνθήκες, κάμποσες ζωές θα χαθούν μέσα στην παράνοια του να πουλάς ηρωίνη στα περίπτερα, αλλά σε βάθος χρόνου, μήπως χάσει τη γοητεία της "κοινωνικής αντίστασης" που έχει τώρα; Μήπως, ως νόμιμο άρα φορολογητέο, πάψει να είναι κερδοφόρο;
Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι.

Σε μία κοινωνία όπου οι εισφορές αποτελούν τον νούμερο ένα περονόσπορο στο δέντρο της παραγωγικότητας, μήπως θα ήταν καλύτερα, εφόσον οι έλεγχοι είναι παντελώς αναποτελεσματικοί, να καταστεί νόμιμη και να επιτραπεί στους εργοδότες αλλά και στους εργαζόμενους να δηλώσουν αυτή την εργασία, ώστε να φορολογηθούν με τρόπο που να εξισορροπεί την απώλεια των εισφορών, χωρίς την έγνοια των προστίμων και χωρίς να χάνουν το δικαίωμα στην ασφάλιση;

Θεωρώ ότι η πραγματικότητα μας κοιτά με βλοσυρό μάτι, όσο και αν εμείς θέλουμε να την αγνοήσουμε. Θεωρώ ότι οι "παράνομοι" που μας περιτριγυρίζουν είναι περισσότεροι από εμάς, τους εγωκεντρικούς αλαζόνες "νόμιμων" σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίσαμε για τους εαυτούς μας και περιμένουμε να ακολουθήσουν και όλοι οι άλλοι.

Για άλλη μία φορά, η κατάσταση είναι δύσκολη γιατί αδυνατούμε να την διαχειριστούμε, οπότε έτσι γίνεται πιο εύκολη η απόφαση: ή προσαρμόζεσαι ή  περνάς στην ανυπαρξία.
Απλή και εύκολη η επιλογή.

Ανατομία μίας Εξάρτησης

Είναι απλό.
Αν καλύψεις καποιανού ανάγκη, τότε αυτός κάποια στιγμή θα καλύψει την ανάγκη του και δεν θα χρειάζεται πλέον αυτό που του δίνετε. Για να γίνει εξάρτηση, για να στερήσετε από κάποιον την ελευθερία του, τότε δεν πρέπει σε καμμία περίπτωση να καλύψετε την ανάγκη του, αλλά αντίθετα να την αφήσετε ακάλυπτη για πάντα, όσο περισσότερο γίνεται.

Αν θέλει γαλήνη, να του δώσετε μονοτονία, αν θέλει αγάπη να του δώσετε σεξ, αν θέλει σεξ δώστε του βίτσια, αν θέλει βιταμίνες να του δώσετε θερμίδες, αν θέλει προσοχή να του δώσετε υπηρεσίες, αν θέλει ανθρωπιά να του δώσετε φιλανθρωπία και αν θέλει ζωή να του δώσετε επιβίωση. Αν θέλει ελευθερία να του δίνετε μακρύτερο λουρί.

Αυτά μοιάζουν τόσο πολύ μεταξύ τους που πολύ λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να τα ξεχωρίσουν. Έτσι, είναι ευγνώμονες για κάτι που δεν είναι αυτό που θέλουν, απλά και μόνο επειδή μοιάζει με αυτό που θέλουν.

Επιπλέον, νομίζουν ότι καλύπτουν την ανάγκη τους, ενώ στην ουσία δεν την καλύπτουν αλλά απλά την ξεγελάνε, όπως όταν αντί για να κοιμηθείς πίνεις καφέ: ξεγελάς τον εαυτό σου.

Fuck you and you wall of platitudes.

Δύο σε ένα

Είχατε την ατυχία, κύριε αναγνώστα, να με πετύχετε πάνω που είχα δύο ιδέες ταυτόχρονα. Ενδεχομένως, ίσως λέγω,  να έχετε την υπομονή να με ανεχτείτε όσο θα πραγματεύομαι δύο εντελώς διαφορετικές ιδέες, χωρίς πρόχειρο, πειραματικά όπως βγαίνει από το νού στα ακροδάχτυλα και από εκεί στο πληκτρολόγιο. Μην νομίσεις ότι αυτά που λέω είναι βεβαιότητες, αν και τις διατυπώνω ως τέτοιες. Απορίες είναι, θαυμασμοί και πειραματισμοί της σκέψης, όπως όταν βλέπεις ένα σοκάκι και λες "ας δω που βγάζει".

Δεν ξέρω αν το έχεις κάνει ποτέ, αναγνώστα, να ακολουθήσεις έναν δρόμο που ποτέ ως τώρα δεν έχεις δεί, αλλά δοκίμασέ το. Είναι απολαυστικό. Ίσως, αν είσαι τυχερός, βρεθείς σε δέντρο με φωλιά κι  ακούσεις και το τραγούδι του κότσυφα, ενός από τους αισθαντικότερους τραγουδιστές.

Τέλος πάντως, ας αφήσουμε τα γλυκανάλατα.

Είχα ακούσει το εξής, ότι πολλοί άνθρωποι θέλουν να ζήσουν τη ζωή τους και μετά αναρωτήθηκα αν, όπως συμβαίνει με όλα τα άλλα πράγματα, υπάρχει ορισμός για αυτό, δηλαδή τί σημαίνει να ζείς και τί σημαίνει ζωή. Τί είναι ζωή, στα αλήθεια; Αν ρωτούσες τους παππούδες σου, θα σου έλεγαν κάτι σίγουρα διαφορετικό από αυτό που εννοούν οι άνθρωποι σήμερα. Σήμερα εννοούν τις απολαύσεις, από ότι έχω καταλάβει. Είναι πολύ χαζό αυτό, διότι οι απολαύσεις αποτελούν ένα μέρος μόνο της ζωής και μάλιστα το μικρότερο, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές. Μία συνάδελφος, πριν από κάποια χρόνια μου είπε ότι αν μπορούσε θα ήθελε να ζήσει τη ζωή της, να ταξιδέψει παντού.

Τι λές μωρή βλαμμένη, ήθελα να της πω. Η ζωή σου είναι ο χρόνος που έχεις. Μέχρι να πεθάνεις. Αυτό είναι η ζωή σου. Το παιδί σου, ηλίθιο πλάσμα, κατά λάθος το έκανες; Και αν ναι,. δεν αποτελεί αυτό μέρος της "ζωής" σου, ούτως ή άλλως; Πότε το έκανες, σε ένα παράλληλο σύμπαν; Το ξέρεις μωρή βλαμμένη, ότι πενήντα χρόνια πριν το να έχεις ένα παιδί που δεν πεθαίνει ήταν ο ορισμός του να ζείς τη "ζωή" σου; Δηλαδή αυτό που κάνεις τώρα, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, δεν πιάνεται για ζωή, κάθε ανάσα που έχεις την τύχει να ρουφάς και μετά να αφήνεις στον κόσμο να βγαίνει, να φτάνει στον ουρανό σαν ατμός;

Δεν ξέρω τί άλλλο  θέλουν οι άνθρωποι από τη "ζωή" τους, πάντως τους βλέπεις μέσα στην ασφάλεια και την ευκολία να περνούν τον χρόνο τους περιμένοντας πότε θα ζήσουν τη ζωή τους. Κάποιοι από αυτούς, πιο ξερόλες από τους άλλους, ισχυρίζονται, μάλιστα, ότι τη ζούν, απλά και μόνο επειδή με επιθετικό τρόπο βιώνουν πράγματα που θεωρούνται απολαύσεις

Είναι "ζωή" το σκί; Αποτελεί ένδειξη "ζωής" η διακόσμηση και φενκ σούη, η φωτογραφία ή ο τουρισμός; Το να κάνεις οικογένεια, να είσαι παραγωγικός, το να είσαι ασφαλής και, μέσες άκρες, υγιής, το να έχεις φαγητό κάθε μέρα, σου πέφτουν τόσο λίγα ώστε να μην τα συμπεριλαμβάνεις στον ορισμό της "ζωής";

Και έχεις φτάσει στο σημείο να θεωρείς "ζωή" τα μπουζούκια και τα τσουλάκια ή τους κλαρινογαμπρούς; ΠΑΣ ΚΑΛΑ, ΑΝΘΡΩΠΕ ΜΟΥ;
Θεωρείς "ζωή" το ξενύχτι ή την κατανάλωση ή την αναψυχή, αλλά όχι την εργασία, την οικογένεια ή την απλά ύπαρξη, ένα δώρο σπάνιο στο σύμπαν; Το γεγονός ότι έχεις ένα κρεβάτι να κοιμάσαι, ξέρεις πόσοι λίγοι το έχουν; Και περιμένεις από κάποιον να σου δώσει το σύνθημα "Ζήσε!" για να ζήσεις μόνο όταν βρεθείς σε κάποιο θέρετρο ή σε κάποιο σκοτεινό και φασαριόζικο μέρος;

Σου έχω νέα. "Ζωή" είναι όλα τα υπόλοιπα. Αυτά κοίτα να απολαύσεις. Τα άλλα είναι, ή μάλλον προκύπτουν όταν η ζωή κάνει του κεφαλιού της. Ζήσε τα όταν έρθει η ώρα, μια στο τόσο, αλλά μην τα ανάγεις σε επίκεντρο της ύπαρξής σου.

Ζωή δεν είναι να αντλείς απολαύσεις διαρκώς. Ζωή είναι να χαίρεσαι στη χαρά, λυπάσαι στη λύπη, να ανησυχείς στην ανησυχία και ότι έρθει να το χειρίζεσαι ανάλογα. Όταν είσαι κουρασμένος να κοιμάσαι και όταν είσαι ξεκούραστος να τραβάς μπροστά, όταν είσαι πεινασμένος να τρώς και όταν είσαι απορημένος να ρωτάς, όταν θυμώνεις να φωνάζεις. Κάνε κάτι διαφορετικό και δες αν θα πάει τίποτα καλά.

Μετά, η σκέψη νούμερο δύο, είχε να κάνει με τα επίκαιρα, με τις ειδήσεις και τις πληροφορίες που έχουμε για όλα όσα συμβαίνουν. Από τη μία μας λένε κάτι για ένα χρέος που ξαφνικά μάθαμε ότι υπάρχει, ενώ πριν δεν υπήρχε, κάτι για μερικούς μουσουλμάνους που θέλουν, λέει να καταχτήσουν τον κόσμονα, κάτι για κάτι γκέη που θέλουν να παντρεύονται κάτι για μερικούς παίχτες που θέλουν να δουν αν μπορούν να βγάλουν περισσότερα λεφτά, κάτι για μερικές αυτοκτονίες, για κάτι τσούλες που τσουλεύονται για το καλό του κόσμονα πάλι, κάτι για κάποιους που παρακολουθούν κάποιους άλλους για το κέρδος και κάτι για κάποιους που θέλουν να βοηθήσουν κάτι φτωχούς βομβαρδίζοντάς τους. Κάτι για κάποιους που πηδιόνται για να νιώσουν "ζωντανοί".

Έχω να κάνω την εξής δήλωση.
Αφού δεν ακούτε κανένα, κάντε το.
Μέσα στη αφροσύνη σας, κάντε όλα αυτά τα πράγματα που επειδή μπορείτε να κάνετε, θαρρείτε  αυτό τα καθιστά και σωστά.

Κάνετέ τα. Κάντε τα όλα. Αυτοκτονήστε, τσουλευτείτε, καταχτήστε, παντρευτείτε, παρακολουθήστε, βγάλτε τζάμπα κέρδος από τα αναβολικά που εμπορεύεστε, πηδηχτήτε, σκοτώστε τους φτωχούς για να τους σώσετε.

Αφού δεν βλέπετε κανένα λόγο αν μην το κάνετε, κάντε το.
Αλλά μετά μην πείτε "γιατι σε εμένα" όταν, όπως συμβαίνει πάντα, λουστείτε τις συνέπειες.

Ο τα πάντα-ελέγχων Άνθρωπος

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η αρρώστια είναι αποτέλεσμα λαθών στη διατροφή ή στη διαβίωση γενικά και για αυτό όταν ακούν ότι κάποιος αρρώστησε λένε πράγματα όπως "εμ! αφού έκανε αυτό και δεν έκανε εκείνο!" ή ίσως να φτάσουν στο σημείο να κατηγορήσουν τον άρρωστο για βλακεία.

Αν, ας πούμε, κάποιος πάθει γρίππη, τότε η μαμά μας θα μας πεί "είδες που σου έλεγα να φορέσεις ζακέτα;!" υπονοώντας ότι αν την είχαμε ακούσει δεν θα είχαμε πάθει γρίππη, το οποίο δεν είναι όλη η αλήθεια, αλλά μόνο ένα μέρος της. Με παρόμοιο τρόπο, νομίζουν οι άνθρωποι ότι αν τρώνε μόνο λαχανικά θα ζήσουν ως τα εκατό, ότι αν δεν καπνίζουν δεν θα πάθουν καρδιακό επεισόδιο, ότι αν τρώνε μόνο βιολογικά δεν θα πάθουν καρκίνο, κοκ. Για μία ακόμη φορά, όλα αυτά περιέχουν ισχυρή δόση αλήθειας, αλλά όχι όλη την αλήθεια.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν μπορείς να τα ελέγξεις όλα. Κανείς δεν μπορεί να τα ελέγξει όλα.

Ξεκίνησα με παράδειγμα τη διατροφή, οπότε θα συνεχίσω έτσι. Μπορείς να ελέγξεις το τί αέρα εισπνέεις; Μπορείς να ελέγξεις σε τί είδους πλαστικό είναι τυλιγμένο το βιολογικό προϊόν ή τί φυτοφάρμακο καταναλώνεις μαζί με τη χορτοφαγική σου δίαιτα; Ο καφές που σε τονώνει με τί χημικά είναι επεξεργασμένος ή ο σολωμός τόσα γραμμάρια ανά μερίδα πόσα βακτήρια απέκτησε ώσπου να φτάσει στο πιάτο σου; Για να τα ελέγξεις όλα αυτά, πρέπει να επενδύσεις απίστευτα ποσά ενέργειας και  χρόνου, κάτι που εκτός από κακή επένδυση αποτελεί και τον πιο αγχώδη τρόπο να ζεί κανείς τη ζωή του, σα γκόμενα σε δίαιτα, που θαρρεί ότι αν έχει δυο κιλά παραπάνω δεν θα την

...αγαπήσει κανείς.

Αντίστοιχα, νομίζουμε ότι αν καταργήσουμε τη θρησκεία θα σταματήσουν οι πόλεμοι, ότι αν έρθει ο κομμουνισμός θα είναι ο κόσμος δίκαιος (ή θα καταστραφούν όλα, ανάλογα με την κοσμοθεωρία σας) ότι αν μορφώσουμε τους άνθρωπους θα σταματήσουν να κάνουν βλακείες, ότι αν αναλύσουμε κάθε μόριο ύλης και το κάθε κενό ανάμεσα θα είμαστε σοφότεροι, κοκ.

Δεν θα γίνει έτσι.

Το ένα πράγμα που, σε τελική ανάλυση, δεν μπορούμε να ελέγξουμε είναι οι συνάνθρωποί μας και αυτό είναι κάτι που πρέπει να δεχτούμε. Ό,τι και αν κάνουμε, οι άνθρωποι θα αρρωσταίνουν, θα κάνουν βλακείες, θα βλάπτουν ο ένας τον άλλον, θα εισπράττουν τις συνέπειες όχι μόνο των δικών τους λαθών, αλλά και των λαθών των συνανθρώπων τους και δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να το σταματήσει αυτό, ούτε το πιο υψηλό ιδανικό, ούτε ο πιο εμπνευσμένος προφήτης, ούτε ο πιο καλοπροαίρετος επιστήμονας, ούτε ο πιο διορατικός πολιτικός, ούτε ο πιο ισχυρός φιλόσοφος. 

Πάρε παράδειγμα τον Χριστούλη. Είπε να μην πιστεύουμε στα είδωλα, να βοηθάμε και να μην βλάπτουμε, όλοι χειροκρότησαν και είπαν τί ωραία που τα λες, και μετά πριν περάσουν μερικά χρόνια όλοι κάνουν το ακριβώς αντίθετο, και μάλιστα στο όνομά του, και μάλιστα χρησιμοποιούν για δικαιολογία και τις λέξεις που ο ίδιος είπε !

Αν αυτό το απλό πραγματάκι είχε αυτή την τύχη, τότε τι να υποθέσει κανείς ότι θα συμβεί με λιγότερο καλοπροαίρετες ιδέες, όπως η πολιτική ή η οικονομολογία; Είναι τρομακτικό να το σκεφτεί κανείς και είναι ακόμα τρομακτικότερο ότι αυτοί που προσπαθούν να τα ελέγξουν όλα είναι αυτοί ακριβώς οι λιγότερο καλοπροαίρετοι, οι πολιτικοί, οι οικονομολόγοι, οι έμποροι, κοκ. Ήδη, πόσοι πόλεμοι και πόσοι σκοτωμοί έχουν γίνει για τον έλεγχο (που για να τον πετύχεις θέλεις χρήμα και πολιτική);

Πίσω στον παραλληλισμό με τη διατροφή/υγεία, έχω παρατηρήσει ότι αυτοί που προσπαθούν να ελέγξουν τα πάντα είναι οι πιο δυσάρεστοι τύποι, πιο ψυχαναγκαστικοί και οι πιο υστερικοί και καναδυό από αυτούς που ξέρω έχουν μισότρελο βλέμμα. Όλοι (από αυτούς που γνωρίζω) έχουν προβληματικές σχέσεις με την οικογένειά τους και μονίμως γκρινιάζουν, όχι για την οικογένειά τους αλλά για τα πάντα. Ένας από αυτούς πέθανε στα σαράντα του από ανακοπή, άλλος ένας έπαθε εγκεφαλικό στα 32 και άλλος ένας πάσχει από αυτοάνοσο. Ένας ακόμα ζεί με χάπια και άλλος ένας έχει μονίμως υπέρταση. Άλλος ένας μονίμως τσακώνεται με τον κόσμο.

Σύμπτωση;

Δεν το νομίζω.

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτή η μανία ελέγχου στο σημείο του υποχονδρισμού να αποτελεί απόρροια του φόβου που έχουν εξαιτίας κάποιου προβλήματος υγείας. Ίσως να είναι κι έτσι. Θεωρώ, όμως ότι αυτή η μανία δεν έχει ωφελήσει ούτε στο ελάχιστο τα άτομα αυτά. Άλλωστε, υπάρχουν και άνθρωποι με παρόμοια προβλήματα υγείας που δεν παρουσιάζουν την ίδια συμπεριφορά και το αντίστροφο, πολλοί προσπαθούν να ελέγξουν τα πάντα χωρίς να είναι άρρωστοι, μετράν ακόμα και το πως θα ανασαίνουν. Από τα άτομα που ανέφερα πιο πάνω μόνο το άτομο με το αυτοάνοσο πάσχει αποδεδειγμένα από κάτι ενώ το άτομο με την ανακοπή και το άτομο με το εγκεφαλικό ήταν υγιέστατα μέχρι τη στιγμή του περιστατικού τους, οπότε δεν θα ήταν παράλογο να υποθέσουμε ότι με το άγχος να τα ελέγξουν όλα ίσως επιδείνωσαν την ίδια τους την κατάσταση.

Αλλά, ποιός μπορεί να ξέρει στα σίγουρα; Ποιός θα μπορούσε να το αλλάξει αυτό;

Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορούμε να κάνουμε εκτός από το να βοηθάμε, να ταΐζουμε τον πεινασμένο και να ποτίζουμε τον διψασμένο, να περιθάλπουμε  τον άρρωστο κι αυτό μόνο αν το ζητήσουν, γιατί για να σωθεί κάποιος πρέπει να το θέλει, γιατί αν δεν έχει συναίσθηση της κατάστασής του θα νομίζει ότι είμαστε τρελοί που θέλουν το κακό του. Έτσι είναι η φύση μας, όλοι έτσι κάνουμε, από τον ημι-αγριο που φοβάται το εμβόλιο μέχρι τον CEO που του λες να βγάλει λιγότερα φέτος.

Το μόνο που μπορούμε να ελέγξουμε είναι το τί θα κάνουμε εμείς οι ίδιοι, κι ακόμα κι αυτό, όχι πάντα.

Πρέπει να'σαι ψυχολόγος

Υπάρχουν επαγγέλματα στα οποία δεν είναι απαραίτητο να πείσεις κάποιον. Αν είσαι, ας πούμε,  ταμίας σε κάποιο γκισέ, δεν χρειάζεσαι πειθώ γιατί ο πελάτης έχει ήδη αποφασίσει να πληρώσει πριν καταλήξει μπροστά σου. Αντιθέτως, υπάρχουν άλλα επαγγέλματα στα οποία η πειθώ παίζει τεράστιο ρόλο, και είναι πάρα πολλά. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι όλη η ανθρώπινη κοινωνία δεν είναι τίποτα άλλο από μία αιώνια διαπραγμάτευση, του γονιού με το παιδί, του πωλητή με τον πελάτη, του πολιτικού με τον ψηφοφόρο, του γιατρού με τον ασθενή, του δάσκαλου με τον μαθητή και με τον γονέα, του εραστή με την ερωμένη, του ταξιτζή με το παιδί στα φανάρια, του εαυτού με τον εαυτό σε τελική ανάλυση.

Άρα, είναι αλήθεια αυτό που ακούω από πολλούς συνάνθρωπούς μου μετά από μία δύσκολη μέρα

"Πρέπει να είσαι ψυχολόγος". Το άκουσα από έναν τραπεζικό τελευταίως, μετά από μία ημέρα γεμάτη επαφές. Πιο πριν το άκουσα από συνάδελφο μετά από την ημέρα που δίναμε ελέγχους σε γονείς και από τον ιδιοκτήτη του γωνιακού σουπερμάρκετ μετά από συζήτηση περί πολιτικής με ομιλητικό πελάτη. Το είπε ο διαχειριστής μετά από καυγά για το αν και πόσο πετρέλαιο θα βάλουμε.

Και είναι το ανθρώπινο μυαλό πραγματικά υπέροχο, το πόσο καλά είναι εξοπλισμένο για να κάνει αυτή τη δουλειά, για την συναισθηματική, κοινωνική και επικοινωνιακή διαπραγμάτευση. Είναι πραγματικά απίστευτο το πόσο ευπροσάρμοστο είναι στις διάφορες συνθήκες διαπραγμάτευσης, ο ίδιος άνθρωπος να πείθει γραπτώς, προφορικώς, στα κοινωνικά δίκτυα και στα πολυμέσα, χωρίς προηγούμενη εκπαίδευση και χωρίς να προλάβει η εξέλιξη να αλλάξει την φυσιολογία του εγκέφαλου. Από κίνηση ενός χιλιοστού του χιλιοστού στο μάτι, βγάζεις συμπέρασμα για την ειλικρίνεια του συν-διαπραγματευτή σου. Από ανεπαίσθητη μεταβολή στο ηχόχρωμα της φωνής ή απειροελάχιστη αλλαγή στη στάση του σώματος, αλλάζεις γνώμη στο λεπτό, τις περισσότερες φορές δικαιολογημένα και με επιτυχία στην τελική έκβαση της συναλλαγής. Απίστευτο, στα αλήθεια.

Πόσο όμορφη ορχήστρα, το μυαλό μαζί με το σώμα!

Φυσικά, δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Υπάρχουν κάποιοι που πουλάνε τη ζωή τους για τρείς κι εξήντα σε έναν μαστρωπό γιατί πείστηκαν ότι το να γαμιέσαι αποτελεί δείγμα προόδου, και υπάρχουν κι άλλοι που σώζουν τη χώρα τους από την πείνα παρόλο που τα λυσσασμένα σκυλιά των τραπεζών θέλουν και την τελευταία δεκάρα που έχεις στον κουμπαρά σου για να πιουν τον καφέ τους χωρίς να ανησυχούν για το αύριο.

Δεν είμαστε όλοι ίσοι, φυσικά, αλλά αυτό αποδεικνύει ακριβώς αυτό, τη σημασία της διαπραγμάτευσης και της "ψυχολογίας" στη ζωή μας, πόσο καθοριστική είναι και πόσο τελεσίδικη. Οι ειδικοί, τους οποίους όπως γνωρίζετε δε χωνεύω καθόλου, το τελευταίο διάστημα ανακάλυψαν αυτό που ο τελευταίος μπακάλης/τραπεζίτης/πουτάνα ήδη ήξερε και ασκούσε με επιτυχία εδώ και αιώνες, τη συναισθηματική νοημοσύνη.

Μεγάλο πράγμα.

Και να η εισήγησή μου.

Θα έπρεπε η ψυχολογία να διδάσκεται σε επαγγελματικό επίπεδο στο λύκειο, και στις τρείς τάξεις. Όχι τόσο πολύ για να αλλάξει τη φύση των μαθητών, δηλαδή από αγενείς να τους κάνει ευγενικούς ή από αδιάφορους να τους κάνει συμπονετικούς, αλλά για να τους διδάξει δυο πράγματα για το πως οι άνθρωποι αντιδρούν. Και δυστυχώς είναι πραγματικά απαραίτητο, γιατί για πολλούς λόγους, παρόλο που αυτό είναι κάτι το έμφυτο, στην πoρεία συχνά το χάνουμε, το ξεχνάμε. Ξεχνάμε τον ίδιο μας τον εαυτό και έτσι ξεχνάμε και τον συνάνθρωπο. Αγνοούμε τη δική μας συναισθηματική έκφραση και έτσι ξεχνάμε συναισθηματικά και τον συνάνθρωπο, μην μπορώντας να καταλάβουμε τον εαυτό μας αδυνατούμε να καταλάβουμε τον διπλανό μας.

Παράδειγμα, όταν θυμώνω με κάποιον, αν δεν συνειδητοποιήσω ότι αυτό οφείλεται σε κούραση, τότε θα αντιδράσω με λιγότερη υπομονή. Αν όμως γνωρίζω ότι ο άλλος είναι κουρασμένος, τότε το θυμό του δεν θα τον πάρω προσωπικά, και θα τον βοηθήσω με αποτέλεσμα θετικό και για τους δύο, χωρίς να καταφύγω στην υποκρισία, αλλά αντιθέτως με απόλυτη ειλικρίνεια να διαχειριστώ μία κατάσταση προς ώφελος δικό μου και, αν γίνεται, και  του άλλου.

Ένας ενήλικος που δεν έχει παραφρονήσει, αυτά τα μαθαίνει σχετικά αργά, γιατί η εμπειρία αποκτάται με μόχθο. Κάποια βασικά πράγματα, όμως μπορεί να τα διδαχθεί ένας έφηβος και το όφελος είναι πολλαπλό. Πρώτον θα μάθει πολλά και για τον ίδιο του τον εαυτό, για τις ορμές του, που πάνω στην εφηβεία τον μπερδεύουν και τον συγχύζουν. Δεύτερον, αυτού του είδους η γνώση αποτελεί, πλέον, προσόν για σχεδόν όλα τα επαγγέλματα. Τρίτον, γιατί θα πρέπει να πάει 35 χρονών ένας άνθρωπος για να μάθει τη διαχείριση κρίσεων, αφού έχει πάρει (ίσως καταστροφικές) αποφάσεις για τη ζωή του;  

Τέταρτον, η σύγχρονη ζωή διεξάγεται μέσα στα κεφάλια των ανθρώπων, άσχετα από τις πληροφορίες που θα τύχει να κυκλοφορούν εκείνη τη στιγμή τριγύρω. Για παράδειγμα, ο βαθμός στο σχολείο μπορεί να μην εξαρτάται τόσο πολύ από το αν θα πείς μάθημα αλλά από το πως θα το πείς και το αν θα κοιτάξεις ειρωνικά τη δασκάλα.

Και στα μαθήματα αυτά, θα πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριλαμβάνονται εθελοντικές δράσεις σε θεραπευτήρια όπως κλινικές ή γηροκομεία, διδασκαλία (δηλαδή οι ίδιοι οι μαθητές να διδάξουν σε νεότερες τάξεις) και συνεντεύξεις ( δηλαδή οι ίδιοι οι μαθητές να παίρνουν συνεντεύξεις από άλλους ανθρώπους) και διεξαγωγή πειραμάτων από τους ίδιους τους μαθητές, γιατί αν δεν γίνουν όλα αυτά, τότε η ψυχολογία θα καταλήξει ακόμα ένα τροπάρι, ακόμα μία άχρηστη πληροφορία σε έναν κυκεώνα πληροφοριών που έχει καταντήσει η ζωή μας, ειδικά των μαθητών. Όχι. Δεν πρέπει να είναι ακόμα ένα μάθημα, πρέπει να είναι βίωμα και εμπειρία, πρέπει να είναι καταλύτης και πυξίδα.

Πρόκληση : οι παράλληλες διεργασίες

                                                                                                                                                                         Μπορεί ένας υπολογιστής να διαβάζει αντλώντας ευχαρίστηση από ένα αγαπημένο βιβλίο, με έναφλυτζάνι πετυχημένο καφέ ισορροπημένο στην κοιλιά του, ενώ παράλληλα εισπράττει ένα αίσθημα ζεστής ικανοποίησης από τους χαρούμενους  ήχους των των παιδιών στο σχολείο λίγο παραπέρα και των πουλιών στα δέντρα, και μαζί να νιώθει ευγνωμοσύνη για το γεγονός ότι άλλη μία μέρα τελείωσε και άλλη μία μέρα άρχισε ΚΑΙ  παράλληλα να ρυθμίζει ασυναίσθητα, κι ωστόσο στην εντέλεια τις λεπτές λειτουργίες ενός ολόκληρου, θεσπέσιου σώματος και να νιώθει πόσο απαλές είναι οι κάλτσες και πόσο υπέροχα άνετη είναι αυτή η στάση;?

Καιρός των Ατόμων

Μερικές φορές οι εξελίξεις απαιτούν υπομονή ώστε να συντελεστούν οι απαραίτητες ζυμώσεις.
Άλλες φορές οι εξελίξεις είναι αστραπιαίες και δεν επιτρέπουν ούτε μελέτη, ούτε σκέψη, ούτε εμβριθή ανάλυση αλλά γρήγορες αντιδράσεις. Στο πρώτο είδος εξελίξεων παίζει μεγάλο ρόλο η συλλογική οργάνωση, η τακτική, η πολιτική και ο συνδυασμός πολλών μυαλών, για αυτό και κάνουμε συσκέψεις, μελέτες, συζητήσεις, διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις, πρακτικές που είναι

από τη φύση τους χρονοβόρες.

Στο δεύτερο είδος εξελίξεων, τις αστραπιαίες, δεν προλαβαίνει κανείς να κάνει τίποτα από όλα αυτά
τα χρήσιμα πράγματα, για αυτό και παίζει τεράστιο ρόλο η επιλογή των στελεχών που θα βρίσκονται στην κόψη των εξελίξεων, ακριβώς τη στιγμή που αυτές ξεσπάσουν.

Τα πάντα, όλα, το κάθε τι, εξαρτώνται από την άμεση αντίδραση και από τα ανακλαστικά αυτού του ενός ατόμου στο κάθε πόστο. Ένας εγκέφαλος.

Και πιστεύω ότι είμαστε στη μέση ενός τέτοιου καιρού των ατόμων, ότι οι εξελίξεις τρέχουν τόσο γρήγορα ώστε ώσπου να τις μελετήσει κανείς αυτές έχουν ήδη περάσει στο επόμενο επίπεδο συναγερμού.

Και παρά τις φιλολογικές αναζητήσεις της ανθρωπότητας, δεν έχουμε προλάβει σαν είδος ούτε να φύγουμε από τον πλανήτη, ούτε να εκμεταλλευτούμε πόρους από εξωγήινες δραστηριότητες, όπως άντληση πρώτων υλών ή τουριστικών δραστηριοτήτων, ας πούμε, κατά τα σενάρια της επιστημονικής φαντασίας.

Μην έχοντας βρεί εγκαίρως οδό διαφυγής από τα αδιέξοδα που δημιουργήσαμε, πρέπει τώρα είτε να λύσουμε το πρόβλημα των αδιεξόδων ή να πνιγούμε σε αυτά.

Τα αδιέξοδα είναι πολλά. Ένα είναι η ασυμβατότητα της οικονομικής δραστηριότητας με το πεπερασμένο των πόρων και των κοινωνικών δομών. Πεντακόσια χρόνια πριν, θα είχαμε εξοπλίσει μερικά καράβια να βρούμε μία νέα ήπειρο, με νέα εδάφη για εκμετάλλευση και άπλα για να απλωθούμε, ώστε το σύστημα που πρόσφατα ονομάσαμε καπιταλισμό αλλά αναπαράγεται με τον ίδιο τρόπο στις χιλιετίες να μη φάει τα σωθικά του. Πεντακόσια χρόνια πριν, ανήμποροι να στηρίξουμε την πολυτέλεια των λίγων και μην μπορώντας να βρούμε διέξοδο στις απαιτήσεις των πολλών χωρίς να καταρρεύσει το σύμπαν, σα κοινωνικο-οικονομική χύτρα, αφήσαμε λίγο ατμό να φύγει μέσα από την αποικιακή βαλβίδα. Τώρα; Τώρα, που θα πάει όλη αυτή η πίεση;

Αυτή η ασυμβατότητα προέρχεται από ένα άλλο αδιέξοδο, αυτό των ανθρώπινων νόμων.
Είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι έχουμε κάνει μεγάλη πρόοδο και ότι η ζωή των ανθρώπων είναι ασύγκριτα βελτιωμένη σε σχέση με το παρελθόν, ακόμα και το πρόσφατο. Η κρίση αυτή όμως μας δείχνει ότι δεν τα έχουμε σκεφτεί όλα. Η βελτίωση αυτή αφορά μόνο όσους είχαν την τύχη να γεννηθούν σε βολικές γεωγραφικές συντεταγμένες. Οι υπόλοιποι είναι αγνοούμενοι του συστήματος και ένα σύστημα που δεν προβλέπει τα πάντα είναι καταδικασμένο να κάνει γύρες, βρόχους, γύρω από το ίδιο λάθος ξανά και ξανά μέχρι κάποιος αυτό το βρόχο να τον σπάσει.

Θα έλεγα ότι  θα έπρεπε να ξεχάσουμε τη διαφυγή στο διάστημα και να επικεντρωθούμε στην εξεύρεση ενός ενιαίου οικονομικού μοντέλου που να προβλέπει τα πάντα, περίπου όπως οι επιστήμονες προσπαθούν αν βρούν μία ενιαία εξίσωση που να περικλείει όλες τις δυνάμεις.  Ένα ενιαίο μοντέλο που να προβλέπει και τους πρόσφυγες, όχι μόνο τους τραπεζίτες, να προνοεί και για τους αγρότες, όχι μόνο για τις πολυεθνικές, που θα συμπεριλαμβάνει τα εργατικά δικαιώματα και των Αφρικανών, όχι μόνο των δυτικών.

Θα μου πείς, ήδη υπάρχει.
Ναι, αλλά αυτά που προβλέπει για τους Αφρικανούς, τους πρόσφυγες και τους αγρότες είναι απάνθρωπα και ό,τι είναι απάνθρωπο δεν είναι ικανοποιητικό, αλλά υπολογίζεται σαν σφάλμα και όχι σαν επιτυχία, αν μη τι άλλο επειδή προκαλεί διαταράξεις απρόβλεπτες και διαρροές ενέργειας.

Δες ας πούμε, το μεταναστευτικό. Ρίχνει ο πλανητάρχης τις δημοκρατικές του βομβούλες σε άμαχους, για να εξασφαλίσει υδρογονάνθρακες, πολιτική επιρροή και εργασία για μερικές χιλιάδες πολίτες στη χώρα του. Μέχρι εδώ καλά. Να όμως που οι βρωμιάρηδες οι Αφρικανοί και οι Ασιάτες δεν κάθονται να πεθάνουν ήσυχα-ήσυχα με μαρτυρικό τρόπο στις χώρες τους όπως θα έπρεπε να κάνει ο κάθε καλός και ευσυνείδητος πολίτης, παρά μόνο σηκώνεται και παίρνει τους δρόμους, και αντί να μας αφήσει στην ησυχία μας, ταράζει τους καλομαθημένους μας πολίτες, και τα λεφτά που είχαμε βγάλει από τον πόλεμο για να τα τρώμε στις όπερες, πρέπει τώρα να τα δίνουμε σε αντιπειρατικές επιχειρήσεις σε διάφορα κέρατα, σε διασώσεις στην μεσόγειο ή φύλαξη στα μεξικανικά σύνορα, και όλην ώρα να έχουμε από τη μία ρατσιστικές και από την άλλη αντιρατσιστικές διαδηλώσεις ολούθε, για να μην αναφέρω ότι από τύψεις αναγκαζόμαστε να τους ταΐζουμε και να τους σπιτώνουμε, αντί να τους επιτρέψουμε να ζήσουν μόνοι τους με τη δουλειά τους..

Και, ένα περίεργο πράμα βρε παιδί μου, όσο τους βομβαρδίζεις, τόσο αυξάνονται οι άτιμοι....
Και όλη η υφήλιος είναι χρεωμένη.
Δεν θα το χαρακτήριζα ως το απαύγασμα της σοφίας ενός συστήματος, αυτό.

Άρα, είμαστε σε μία εποχή που οι εξελίξεις απαιτούν ανακλαστικά. Οι πρόσφυγες είναι εδώ τώρα, η οικονομία των χωρών διολισθαίνει τώρα, η ενέργεια πρέπει να μοιραστεί τώρα, οι πολίτες του κόσμου κρίνουν τώρα.
Δεν έχεις καιρό να κοιτάξεις τί λένε τα βιβλία. Ό,τι διάβασες, διάβασες.

Τα βιβλία σε δίδαξαν πολλά. Τώρα όμως είναι η ώρα να κλείσεις τα βιβλία και να αντιδράσεις στις πραγματικές συνθήκες.

Το νέο, ενιαίο οικονομικό μοντέλο, θα μπορούσε κάλλιστα να βασίζεται στα πρότυπα της Φύσης. Ήδη έναν επιθετικά επιτυχημένο επιχειρηματία τον παρομοιάζουμε με καρχαρία, έναν πένητα με μερμήγκι ή με άλλο ταπεινό πλάσμα κοντά στη βάση της τροφικής αλυσίδας. Το κοινό του οικονομικού συστήματος με τη φύση είναι ότι ο καθένας καταναλώνει όχι την ίδια ποσότητα πόρων αλλά ανάλογα με το μέγεθος και την προσπάθεια που επενδύει στην εξεύρεση τροφής. Όπως ένας ελέφαντας τρώει μερικά δέντρα στην καθισιά του ενώ το κολυμπρί αρκείται σε μερικές στάλες νέκταρ, έτσι και ο μεγιστάνας χρειάζεται εκατομμύρια, ενώ ο πένητας τρείς κι εξήντα. Ως εδώ, συμφωνούν τα δύο συστήματα.

Εκεί που διαφωνούν, είναι στο ποσοστό του κέρδους, δηλαδή στο περίσσευμα πόρων που θα απομείνει μετά την επιβίωση και αναπαραγωγή. Ένα οποιοδήποτε άλλο πλάσμα στη φύση καταναλώνει αυστηρά μόνο όσα απαιτούνται για την επιβίωσή και αναπαραγωγή του, δηλαδή βγάζει μηδέν κέρδος, ενώ ο άνθρωπος όχι μόνο καταναλώνει πολύ περισσότερο (παιδεία, τέχνη επιστήμη, φιλοσοφία, κοκ) αλλά αποθηκεύει και μεγάλη ποσότητα περισσεύματος, είτε για εξασφάλιση για το μέλλον είτε από απλή απληστία.

Μία άλλη ασυνέπεια είναι ότι στη φύση ένας οργανισμός κάποτε σταματάει να μεγαλώνει και πεθαίνει, ενώ στις οικονομίες μας ένας οργανισμός επιθυμεί όχι μόνο την "αθανασία" αλλά και την αειφόρο ανάπτυξη, δηλαδή να μεγαλώνει για πάντα, να βγάζει ολοένα μεγαλύτερο κέρδος, για πάντα. Όσο είχαμε ανεξερεύνητες περιοχές του πλανήτη, αυτό ήταν δυνατόν. Τώρα, όμως δεν είναι πια, άρα οι οικονομικοί οργανισμοί, είτε λέγονται κράτη είτε εταιρείες, είτε οτιδήποτε άλλο, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα άλλο παρά να προσαρμοστούν σε αυτή την πραγματικότητα.

Και ενώ θα ήταν παιδαριώδες να υπαινιχθεί κανείς ότι οι εταιρείες και οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να λειτουργούν για μηδενικό κέρδος με σκοπό μόνο την επιβίωση και αναπαραγωγή (διπλά κριτήρια: για τους πολίτες οι πολιτικοί το βρίσκουν απολύτως λογικό), αλλά όχι την επέκταση ούτε την εξάπλωση, δεν το βρίσκω καθόλου παράλογο να μειώσουν το ποσοστό κέρδους σε βιώσιμα επίπεδα, τουτέστιν οι καρχαρίες να βολευτούν με λιγότερο κρέας.

Οι εναλλακτικές είναι δύο: οδηγούμαστε σε αδυσώπητες αναμετρήσεις, ώστε να επικρατήσουν οι ισχυρότεροι, που όμως δεν θα λύσουν αυτό συστεμικό σφάλμα, δηλαδή σύντομα θα προκύψουν άλλες ανταγωνιστικές δυνάμεις και κανείς δεν μπορεί να νικάει για πάντα, οπότε η τραγική κατάληξη ίσως καθυστερήσει μερικές δεκαετίες, αλλά όταν έρθει θα είναι τελεσίδικη και αμετάκλητη.

Η άλλη είναι να χαμηλώσει το ποσοστό κέρδους και να είναι ίδιο για όλους, μικρούς και μεγάλους: ας πούμε 10%, τόσο για τον σκαφτιά, όσο και για τον μεγιστάνα. Για τον σκαφτιά, το 10% των 3 ευρώ την ώρα θα ισοδυναμεί με 30 λεπτά, ενώ για τον μεγιστάνα το 10% των τριών δισεκατομμυρίων θα ισούται με 30 εκατομμύρια.

Το ζήτημα είναι, ποιό Άτομο θα λάβει μία τέτοια απόφαση, και μάλιστα αστραπιαία;

Leave it to the Gamers

Μία πολύ κοινή δυσκολία των ερευνητών παύλα επιστημόνων παύλα ερευνητών είναι ότι είναι οι ίδιοι επηρεασμένοι από τον ίδιο τους τον εαυτό, τους περιορισμούς που φέρνει στην αντίληψη του κάθε ενός μας και τους η ανατροφή μας, οι πεποιθήσεις μας ή ακόμα και τα γούστα μας.

Και ενώ σε κάποια θέματα δεν πειράζει, μιας και δεν είναι υψίστης σημασίας η επίλυση ενός προβλήματος (όπως ας πούμε το πόσα άστρα έχει ο τάδε γαλαξίας ή το πόσα μποζόνια περιέχει το σύμπαν ή αν η μαύρη ύλη είναι στα αλήθεια μαύρη ή κάποια ροζ απόχρωση) άλλα ζητήματα είναι πολύ πιο επείγοντα γιατί κρέμονται ζωές πολλών ανθρώπων από αυτά, όπως έκβαση ενός πολέμου ή

μίας διαπραγμάτευσης, η οργάνωση μίας δομής η δημιουργία μίας δομής ή ένα σωρό άλλα πράγματα. Ο προϋπολογισμός ενός κράτους, εν τέλει. Η αναδιάρθρωση ενός τηλεπικοινωνιακού δικτύου και η διαδρομή ενός αγωγού.

Μην πληρώνεις ένα κάρο ειδήμονες που εκτός από την αλαζονεία και την εγωπάθεια και τα συμφέροντά τους, έχουν και τις διαφθορές τους, τα πάθη τους, την ανοησία τους ή ακόμα και την ανικανότητά τους πολύ συχνά. Κάνε σχεδόν δωρεάν την έρευνά σου αγαπητέ ηγέτη κράτους εταιρείας ή ακόμα και μίας ΜΚ οργάνωσης.

Πάρε τα δεδομένα της κατάστασης από τους ανθρώπους που έχεις ήδη πληρώσει (υπουργούς, ceo's, γραμματείς και φαρισαίους) και δώσε τα σε ένα προγραμματιστή παιχνιδιών με τις εξής οδηγίες: ωραία γραφικά, σέξι ήρωες, απλή πλοκή και τρελούς πόντους στον νικητή.

Σε προλαβαίνω, αναγνώστα, και απαντώ την αντίρρησή σου πριν καν την εκφράσεις. Ναι, απλή. Νομίζεις ότι ένας προϋπολογισμός ή η πολιτική μία πολυεθνικής ή η οργάνωση ενός τηλεπικοινωνιακού δικτύου είναι πολύπλοκες δουλειές. Είναι, αλλά βασίζονται όλα σε μερικές εξισώσεις, ναι μεν πολύπλοκες, αλλά αν τις εγκαταστήσεις μέσα στον σχεδιασμό του παιχνιδιού, τότε ο παίκτης θα τις χρησιμοποιήσει χωρίς να έχει συναίσθηση της πολυπλοκότητάς τους. Αυτό ήδη συμβαίνει: οι παίκτες ενός βιντεοπαιχνιδιού ελάχιστα κατανοούν τις αρχές του προγραμματισμού βάσει των οποίων σχεδιάστηκε το παιχνίδι που τόσο απλά παίζουν.

Για να καταλάβεις, θα σου δώσω ένα παράδειγμα. Για έναν προϋπολογισμό σίγουρα θα πρέπει να έχεις υπόψιν κάποιες οικονομικές αρχές, κάποιες σταθερές, κάποια μεγέθη και κάποιους συσχετισμούς που ο απλός πολίτης δεν έχει την εκπαίδευση να κατανοήσει και φυσικά ούτε να χειριστεί. Αν όμως βάλεις αυτές τις πληροφορίες μέσα στην "πλοκή" τότε ο παίκτης, ανεμπόδιστος από τις θεωρίες αυτές, θα λύσει το πρόβλημά σου με μεγάλη άνεση. Χωρίς να ξέρει ποιές αρχές διέπουν την οικονομία, ας πούμε, θα δοκιμάζει κινήσεις ή συνδυασμούς ξανά και ξανά και ξανά με την χαρακτηριστική άνεση οπουδήποτε γνωρίζει ότι οι κινήσεις του δεν έχουν συνέπειες. Κάποια στιγμή, θα κερδίσει το παιχνίδι: το πρόβλημά σου θα έχει λυθεί, ο προϋπολογισμός σου θα έχει σχεδιαστεί, το τηλεπικοινωνιακό σου δίκτυο θα έχει οργανωθεί, η ΜΚΟ σου θα έχει φτάσει στο σκοπό της.

Πλεονεκτήματα; Πολλά.
Πρώτον και κύριον, έχεις πρόσβαση σε μυαλά που πριν δεν είχες. Τα μυαλά αυτά είναι ελεύθερα, χωρίς τα χαλινάρια και τους περιορισμούς της στερεοτυπικής εκπαίδευσής μας, είναι πραγματικά ελεύθερα, και οι λύσεις που θα σκεφτούν ίσως να υπερβαίνουν σε απλότητα τις λύσεις των καλοπληρωμένων περισπούδαστων που αναμασάνε αυτά που τους επιτρέπουν οι δασκάλοι τους, και τίποτα άλλο, οι περισσότεροι.

Δεύτερον, είναι δωρεάν και ελεύθερο για τον καθένα, δηλαδή μπορεί να επιτρέπει στον ταπεινό μέσο πολίτη να κάνει την προσπάθειά του, αλλά επιτρέπει και στον ειδήμονα. Αν ο απλός πολίτης ξεπεράσει τον ειδήμονα,ε τότε δεν θα είναι και πολύ ειδήμων, σωστά; Από την άλλη, βάζει τους πάντες να στίψουν το μυαλό τους, να βάλουν τα δυνατά τους. Θα παρακάμψει τις προκαταλήψεις του ενός και θα προκύψει από την συλλογική διάνοια.

Τρίτον, τόσες ώρες παιχνιδιού, από τόσο κόσμο παγκοσμίως, είναι κρίμα να πηγαίνουν χαμένες, σωστά δε λέω; Σκέψου πόσος κόσμος έπαιζε φάρμβιλ και πες μου αν ένα παρόμοιο παιχνίδι δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αναδάσωση μίας περιοχής ή την καλλιέργεια μίας άλλης.

Και τί αμοιβή ζητά ένας παίκτης; Μόνο την ικανοποίηση ότι νίκησε, μαζί με όμορφα γραφικά.

Τέταρτον, η λύση που θα προκύψει θα είναι ήδη ριζωμένη στα μυαλά των ανθρώπων, άρα θα έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει αποδεκτή από τους πολίτες. Βάλε με το μυαλό σου, ας πούμε, ένα παιχνίδι με θέμα την οργάνωση ενός χρυσωρυχείου....

Βέβαια, θα χρειαστεί πολύς χρόνος, αλλά τί να κάνουμε, έτσι είναι οι έρευνες, χρονοβόρες απεξανέκαθεν, που λέν και στο χωριό μου, την περιβόητη Κόνιτσα. Το καλό πράγμα αργεί να γίνει.

Τέλος, ένα ακόμα παράπλευρο ώφελος είναι ότι θα έχει κοινωνία γενικότερα μία, έστω και έμμεση, εκπαίδευση και κατανόηση σε τόσο σημαντικά θέματα. Ανεξάρτητα από το αν θα νικήσει στο παιχνίδι ή όχι, θα αποκτήσει μία επαφή με το θέμα και αυτό είναι πάντα θετικό σε μία κοινωνία.

Πέντε καλοί λόγοι να αυτοκαστραφείς

Βασικά ένας είναι μόνο. Η εκδίκηση στο σύστημα.

Το σύστημα, όπως όλοι γνωρίζουμε, χρειάζεται άτομα.

Όταν όμως αυτό, το σύστημα δηλαδή, δεν επιτρέπει την αυτοσυντήρηση, τότε το άτομο, μέσα στην απόγνωση, κάνει το μόνο, το τελευταίο του ξέσπασμα κόντρα στο σύστημα, αυτό που του στερεί τη ζωογόνο του δύναμη, στερώντας από το σύστημα ένα άτομο. Τον εαυτό.

Αν, ας πούμε, είσαι γεωργός στην Ινδία και έχει καταστραφεί το μέλλον σου από τις μαγκιές των εταιρειών και των τραπεζών, τότε οι μαζικές αυτοκτονίες αγροτών απειλούν το σύστημα που θρέφει τις τράπεζες και τις εταιρείες.

Αν, ας πούμε, είσαι εργαζόμενος οπουδήποτε και ο μισθός σου δε φτάνει ούτε για ζήτω, πας και τον πίνεις σε ό,τι σου καπνίσει εκείνη τη στιγμή, καθιστώντας εαυτόν άχρηστο για το σύστημα. Πίνεις μέχρι να σου βγεί το συκώτι από τα αυτιά, και το σύστημα αναγκάζεται να σε συντηρήσει γιατί χωρίς εσένα δεν μπορεί να πουλάει commodities.

Αν δεν το πιείς, τότε αργόσυρτο θάνατο ζείς, μέρα την ημέρα, όργανο το όργανο: σήμερα το νεφρό, αύριο οι πνεύμονες, μεθαύριο η καρδιά και τέλος ο νούς, ο χιλιοταλαίπωρος. Αυτοκαταστροφή, η υπέρτατη θυσία στο βωμό των λογαριασμών του ηλεκτρικού. Μικρό, απαίσιο σύστημα, μου στερείς αυτό που θέλει η ψυχή μου; Θα σου στερήσω τον εαυτό μου, και δες τί θα κάνεις, λέει το άτομο, χωρίς να έχει καμμία συναίσθηση ότι το κάνει.

Στρέφεσαι κατά του εαυτού, ελπίζοντας ότι κάποιος κάπου, κάτι θα προσέξει. Κάποιος θα δεί τι πάει στραβά και θα το διορθώσει. Μερικές φορές συμβαίνει. Όχι πολλές. Αλλά μερικές φορές, γίνεται.

Κι έτσι χάνονται ζωές, μέσα σε αυτοάνοσα και ψυχοσωματικά, οι χρόνιες παθήσεις της δυστυχίας των ατόμων ενός δύστυχου συστήματος, που έχει την δυνατότητα να ευτυχεί αλλά αναπαράγει την μιζέρια σαν γερασμένη θεότητα που ζεί από τις ανθρωποθυσίες και το αίμα των παρθένων. Πόσος πόνος, θέ μου...

Ποιό σύστημα αξίζει τη ζωή σου; Ποιός ελπίζεις ότι θα σε δεί να καίγεσαι και θα σε σβήσει;

Δεν χρειάζεται να αυτοκαταστραφείς.

Μίλα!