Περί Ανέμων - Ο Ερωτευμένος

Είναι πολύ συχνό τα μικρά παιδάκια να ερωτεύονται τον δάσκαλο ή τη δασκάλα τους, με μία αγάπη άδολη και πλήρως απελευθερωμένη από ιδιοτέλειες. Δεν έχει τόσο σχέση με την ομορφιά των προσώπων, αλλά συχνά τα παιδάκια συναισθάνονται την καλοσύνη και την αύρα του δάσκαλου ή της δασκάλας. Έτσι, έτυχε μέσα σε όλα τα χρόνια που διδάσκω να δω αυτή την αγάπη, κάτι τόσο τρυφερό και αστείο που σου σπάει η καρδιά.

Ήταν, ας πούμε, ένα παιδάκι, ο Γιάννης, που καθόταν μόνος του στο θρανίο και δεν έλεγε τίποτα. Ήθελα να δω αν ήταν αδιάβαστος ή απλά ανόρεχτος, κι έτσι έκανα μία απλή ερώτηση, στην οποία το υπόλοιπο τμήμα ανταποκρίθηκε με πολλά υψωμένα χέρια. Ο Γιάννης όμως κοιτούσε στο άπειρο, σα να ήταν αλλού. "Γιάννη, πες" του είπα επαναλαμβάνοντας την ερώτηση. Ο Γιάννης έμεινε βουβός και ακίνητος για μερικά δευτερόλεπτα, πήρε μία ανάσα και είπε μπροστά σε όλη την τάξη που

ανέμενε "Κυρία, μη με κοιτάτε έτσι. Ζαλίζομαι". Το γέλιο που ξέσπασε στο τμήμα δεν περιγράφεται και ο κακομοίρης ο Γιάννης υπέστη καζούρα για μέρες, τύπου "Κυρία κλείστε τα μάτια όταν ρωτάτε τον Γιάννη" και άλλες μαθητικές κρυάδες, και κοκκίνιζε ο καημένος ο μικρούλης, τετάρτη δημοτικού ήταν τότε...

Ένας άλλος πιτσιρικάς, ο Ηλίας, άκουγε με προσοχή που τους εξηγούσα ότι θα πρέπει να μελετάνε για να πάνε καλά και ότι άσχετα με το ποιόν έχουν δάσκαλο πρέπει να σκέφτονται το δικό τους ώφελος από το να έχουν γνώσεις, στο οποίο ο Ηλίας απάντησε με ένα ειλικρινέστατο και γεμάτο πάθος "Τί λετε κυρία! Εγώ για εσάς διαβάζω!" για να συμπληρώσει με το αφοπλιστικό "Θα μείνω την ίδια για να σας έχω και του χρόνου!". κάτι που παραλίγο να συμβεί γιατί ο Ηλίας δεν ήταν και πολύ του διαβάσματος.

Το πιο έντονο ξέσπασμα όμως ήταν από τον Αποστόλη, που ήταν παιδί κλειστό και συνεσταλμένο. Τον έβλεπα που με κοιτούσε με παράπονο και άχτι χωρίς να λέει τίποτα, σε αντίθεση με τα περισσότερα παιδάκια που είναι πιο εκδηλωτικά. Ήταν κάτι που του έτρωγε τα σωθικά, αλλά δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, φυσικά, εκτός από το να παριστάνω την ανήξερη και να μην τον μαλώνω πολύ. Μία μέρα με ρώτησε που είναι ο άντρας μου. Τώρα, η πόλη μου είναι ένα μικρό μέρος και όλοι γνωριζόμαστε οπότε αυτή η ερώτηση δεν ήταν αδιάκριτη για τα δεδομένα μας.Χωρίς να γελάσω, απάντησα ότι είναι στο ναυτικό. Και τότε ο πιτσιρικάς, μέ μένος και λύσσα πραγματική, ξεστόμισε το εξής :"Να του βουλιάξει το καράβι!"

Αυτή η άνευ όρων αγάπη δεν κρατάει για πολύ, γιατί μεγαλώνουν, μαθαίνουν το σώμα τους και τον κόσμο και σε τι χρησιμεύουν όλα αυτά. Μαθαίνουν ό,τι πονηρό υπάρχει και ενθουσιάζονται έντονα. Αρχίζουν να εκφράζονται αλλιώς και νομίζουν ότι είναι άτρωτοι, ότι μπορούν να κάνουν ότι θέλουν. Δοκιμάζουν τις αντοχές σου και τα νεύρα σου, σε προκαλούν, θέλουν την αναμέτρηση και γίνονται επιθετικά από ένστικτο. Αυτό είναι λιγότερο συγκινητικό, αλλά δεν παύει να είναι αληθινό και αυθόρμητο. Πρέπει όμως η δασκάλα να είναι αυστηρή και αμείλικτη για να μην δώσει λάθος μηνύματα ή εντυπώσεις σε μαθητές και γονείς.

Για παράδειγμα ένας μικρός, ο Κώστας, δευτέρα γυμνασίου ήταν τότε, περίμενε στον διάδρομο στην αρχή της χρονιάς για να δεί ποιά αγγλικού θα έχουν. Μόλις με είδε, με κοίταξε για λίγο όπως πλησίαζα, με το χαρακτηριστικό ύφος της αγορίστικης αγάπης και μου είπε "Εσάς έχουμε;" Ναι" του είπα "Πήγαινε στην τάξη και θα έρθω σε λίγο" γιατί έπρεπε να πάω σε μία άλλη τάξη πρώτα να δώσω κάτι χαρτιά. Τότε τον άκουσα που πήγε τρέχοντας στην αίθουσα και ανακοίνωσε με βροντερή φωνή "Έχουμε την Αθηνά και είναι μουνάρα!". Κοκκάλωσα. Πως θα μπω σε αυτό το τμήμα τώρα, σκέφτηκα. Θα χασκογελάνε σαν ηλίθια και θα ανταλλάζουν βλέμματα όλο νόημα.... Κοιτάχτηκα σε ένα τζάμι. Ήμουν ντυμένη άτσαλα με χαλαρά ρούχα, άβαφη και δεν φαινόταν καθόλου σάρκα πουθενά. Πήρα το πιο αυστηρό και σοβαρό μου ύφος και μπήκα παριστάνοντας ότι δεν είχα ακούσει τίποτα. Δεν χαμογέλασα για  50 λεπτά και όλη τη χρονιά ήμουν πιο αυστηρή και πιο σκληρή μαζί τους.

Το πιο ακραίο που μου είχε τύχει ήταν ο Δημητράκης, ετών 17. Σε αυτή την ηλικία τα αγόρια είναι ανυπόμονα και θέλουν να γίνουν άντρες με μία πιεστική ανάγκη και μία ορμή που δύσκολα καμουφλάρεται ή σταματιέται. Όπως έχετε καταλάβει, δεν τα σηκώνω κάτι τέτοια και του τσάκισα τα κόκκαλα με έναν τρόπο που μόνο ένας καθηγητής μπορεί να τσακίσει έναν μαθητή. Του απηύθυνα ερωτήσεις πολύ σπάνια, ανόρεχτα, του έβαζα τις δυσκολότερες ερωτήσεις και τον τιμωρούσα με το παραμικρό κιχ. Δεν του χαμογέλασα ούτε μία φορά και δεν ανέφερα ποτέ το όνομά του, αλλά του έλεγα πράγματα όπως "Πες" ή "Λάθος". Φυσικά, ήταν ανένδοτος. Αντί να κάθεται στο πίσω θρανίο γαλαρία όπως με τους άλλους καθηγητές, στο δικό μου μάθημα έρχονταν μπροστά-μπροστά και με κοιτούσε στα μάτια. Μία μέρα, κάναμε ένα κείμενο και τους εξηγούσα το λεξιλόγιο λύνοντας ασκήσεις, με τον Δημήτρη στο μπροστινό θρανία να προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή με σαχλαμάρες. Όλα πήγαιναν καλά μέχρι που βρήκαμε μπροστά μας τη λέξη lick=γλύφω . Την εξήγησα και ένα παιδί είχε την απορία αν μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε μεταφορικά όπως στα Ελληνικά για να πούμε ότι "γλείφουμε" κάποιον για να τον καλοπιάσουμε και δυστυχώς έδωσε και παράδειγμα "Μπορούμε δηλαδή να πούμε ότι γλείφουμε την κυρία των αγγλικών για να μας βάλει καλούς βαθμούς". Απάντησα ότι όχι και ότι για αυτή την περίπτωση υπάρχει άλλη έκφραση που θα την μάθουμε παρακάτω, ευχόμενη με όλη μου την ψυχή να περάσει αυτό απαρατήρητο από τον πιτσιρικά που περίμενε την ευκαιρία. Φυσικά και δεν του ξέφυγε. Κοκκίνησε ολόκληρος και γελώντας πονηρά, με κοίταξε λέγοντας "Δηλαδή θα μας μάθετε πως γλύφουν τις κυρίες;" με ένα ύφος που δεν άφηνε καμμία αμφιβολία για το υπονοούμενο. Η υπόλοιπη τάξη ήταν νεαρότερα και πιο συνεσταλμένα παιδιά, μάλλον δεν κατάλαβαν ή δεν άκουσαν γιατί δεν υπήρξε αντίδραση, αλλά η οργή μου ήταν τέτοια που ο Δημήτρης πάγωσε και χλώμιασε. Τον κοίταξα με τεράστιο θυμό τόσο που χαμήλωσε το κεφάλι και δεν ξαναείπε τίποτα. Ποτέ.

Αυτό που εννοώ

Η κατάσταση: 

Από την τρίτη τάξη του δημοτικού μέχρι και το λύκειο οι μαθητές διδάσκονται ξένες γλώσσες δύο ή τρείς ώρες την εβδομάδα, ανά γλώσσα. Ωστόσο, ολοκληρώνοντας την εκπαίδευσή τους έχουν δύο προβλήματα:
α) δεν έχουν μάθει την ξένη γλώσσα που διδάχθηκαν, παρόλο που έχουν εξεταστεί σε αυτή και έχουν περάσει τις σχετικές εξετάσεις, και 

β) παρά τις ώρες και τους πόρους που έχουν δαπανηθεί για αυτό τον σκοπό, οι μαθητές μένουν χωρίς πιστοποίηση, ακόμα και σε στοιχειώδες, βασικό επίπεδο

Η άποψη των γονιών: 

Λαμβάνοντας όλα αυτά υπόψιν, οι γονείς αναγκάζονται να πληρώνουν ιδιωτικά φροντιστήρια για να γίνει σωστά η εκμάθηση οποιασδήποτε γλώσσας, τη στιγμή που μέσω εισφορών και φορολογίας ήδη “πληρώνουν” με έμμεσο τρόπο την ύπαρξη και λειτουργεία των δημόσιων σχολείων.

Η άποψη των μαθητών: 

Όπως έχουν τα πράγματα τα παιδιά πρέπει να κάνουν δύο φορές το ίδιο μάθημα, μία στο σχολείο και άλλη μία στο φροντιστήριο. (Αυτό, φυσικά δεν ισχύει μόνο για τις γλώσσες αλλά για όλα τα μαθήματα, αλλά αυτό είναι ένα ευρύτερο πρόβλημα που απαιτεί ειδική προσοχή και ανάλυση.) Έτσι παρουσιάζεται από νωρίς η κόπωση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ψυχική υγεία, την κοινωνικοποίησή  και, κυρίως, την ακαδημαϊκή πορεία των νέων. Πράγματι, πολλά παιδιά απογοητεύονται από την μάταιη αυτή προσπάθεια και παραιτούνται είτε από το σχολείο γενικώς είτε από την προσπάθεια, αποφοιτώντας με χαμηλούς βαθμούς και ακόμα χαμηλότερες προσδοκίες από το μέλλον, κάτι τρομερό για ένα έθνος, να μένει η νέα γενιά χωρίς προσδοκίες.

Επίσης, η βαθμολογία τους στην ξένη γλώσσα πολύ συχνά ρίχνει την υπόλοιπη βαθμολογία τους, πράγμα που παίζει ρόλο στην μετέπειτα καριέρα τους, εφόσον συνυπολογίζεται στον γενικό βαθμό του λυκείου άρα καθορίζει σε ποιά σχολή θα περάσουν όταν δώσουν πανελλήνιες.

Η άποψη των εκπαιδευτικών

Συγκρίνοντας τη δημόσια παιδεία με την ιδιωτική στο ζήτημα των ξένων γλωσσών θα διαπιστώσουμε ριζικές διαφορές στον τρόπο διδασκαλίας, στις συνθήκες εργασίας αλλά και σε ό,τι αφορά την γενικότερη νοοτροπία. Συνοψίζονται στον ακόλουθο πίνακα:

Χαρακτηριστικά διδασκαλίας ξένων γλωσσών σε Φροντιστήριο	Χαρακτηριστικά διδασκαλίας ξένων γλωσσών σε Δημόσιο σχολείο
Ευελιξία στον αριθμό σπουδαστών ανά τμήμα	Σταθερός αριθμός σπουδαστών ανά τμήμα
Ευελιξία στον ρυθμό προόδου ανά μαθητή	Πανομοιότυπες προσδοκίες από κάθε μαθητή
Ευελιξία στην επιλογή υλικού	Καθορίζεται πανομοιότυπα από το υπουργείο
Ευελιξία στον αριθμό ωρών	Σταθερός αριθμός ωρών
Καμμία σύνδεση με πανελλήνιες	Σύνδεση με πανελλήνιες
Παρέχεται πιστοποίηση	Δεν παρέχεται πιστοποίηση
Συνεργασία με ξένα ινστιτούτα	Συνεργασία με το υπουργείο παιδείας
Υψηλές προσδοκίες	Χαμηλές προσδοκίες
Προσωπική σχέση με σπουδαστές και γονείς	Απρόσωπη σχέση με σπουδαστές και γονείς
Άμεση συνάρτηση αποτελεσματικότητας-επαγγελματικής καταξίωσης διδασκόντων	Καμμία αρνητική ή θετική συνέπεια για τους διδάσκοντες

Η άποψη του συστήματος:

αυτή η διπλή δαπάνη για οποιαδήποτε αιτιολογία , την εκμάθηση ξένης γλώσσας στη συγκεκριμένη περίπτωση, αποτελεί σπατάλη, μία διαρροή πόρων.

Αν μάλιστα λάβουμε υπόψιν ότι ένας μεγάλος αριθμός μαθητών στρέφεται για ξένες γλώσσες σε ιδιαίτερα μαθήματα τα οποία κατά μεγάλη πλειοψηφία είναι αδήλωτα, “μαύρα” όπως ονομάζονται, τότε η διαρροή πόρων από το σύστημα είναι ανυπολόγιστη, εξαιρετικά επιζήμια για όλους.

Στόχοι:

α) αποτελεσματική εκμάθηση ξένης γλώσσας στο δημόσιο σχολείο

β) απόκτηση πιστοποίησης γλωσσομαθειας, έστω και σε στοιχειώδες βασικό επίπεδο

Μέριμνα

Η πρώτη μέριμνα είναι η έρευνα και καταμέτρηση διαφόρων στοιχείων. Δεδομένου ότι τα ιδιωτικά φροντιστήρια έχουν ποσοστό επιτυχίας στις εξετάσεις πτυχίου απλησίαστο για τα δημόσια σχολεία, είναι εύλογο να αναζητήσουμε τον τρόπο που το πετυχαίνουν αυτό. Άρα, πρέπει να γνωρίζουμε τα εξής:

1. Ποιά φροντιστήρια έχουν τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στις εξετάσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο; Αυτή πληροφορία παρέχεται από τα Ινστιτούτα Εκμάθησης ξένων γλωσσών (British Council, Goethe Institut, κτλ) Αυτή η πληροφορία θα μας επιτρέψει να προσλάβουμε τους αποτελεσματικότερους στα σχολεία μας.

2. Ποιά βιβλία χρησιμοποιούντα συχνότερα από τα φροντιστήρια ανά επίπεδο; Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε με καταγραφή μέσω ερωτηματολογίου απευθείας στα φροντιστήρια είτε με καταλόγους από τις διάφορες εκδοτικές εταιρείες διδακτικών βιβλίων (Hamilton, Grivas, Sylvia Karr, κτλ) ή ακόμα και με συνδυασμό των δύο. Αυτή η πληροφορία θα μας επιτρέψει να υπολογίσουμε τί παραγγελίες θα χρειαστούν κάθε χρόνο, το κόστος τους και τί ύλη θα διδάσκεται ανά έτος. 

3. Ποιά είναι η αναλογία χρήσης κάθε συγκεκριμένου βιβλίου με το ποσοστό επιτυχίας των φροντιστηρίων;

4. Σε πόσο διάστημα ολοκληρώνεται το κάθε βιβλίο κατά μέσο όρο;

5. Πόσες ώρες γίνονται ανά επίπεδο ανά τμήμα;

6. Ποιός είναι ο μέσος αριθμός μαθητών ανά τμήμα, ανά επίπεδο;

7. Τί άλλα μέσα χρησιμοπούνται; Πως; Πως είναι εξοπλισμένη μία αίθουσα;
Εδώ θα χρειαστεί απευθείας ερωτηματολόγιο ανά φροντιστήριο.

8. Πόσες ώρες επιπρόσθετης εργασίας ανά τμήμα είναι απαραίτητες κατά μέσο όρο; (επιπλέον ώρες, ξεχωριστές ημέρες διαγωνισμάτων, αναπλήρωση χαμένων ωρών, ενίσχυση αδύνατων μαθητών, κοκ)

Έχοντας αυτά τα στοιχεία είναι εύκολος ο υπολογισμός των απαιτούμενων δράσεων αλλά θα ήταν εξωπραγματικό να έχει κανείς την προσδοκία από ένα δημόσιο σχολείο να έχει την ίδια απόδοση με ένα φροντιστήριο. Η σχέση δημόσιου σχολείου φροντιστηρίου είναι ανάλογη με τη σχέση ανάμεσα σε ένα προιόν μαζικής παραγωγής και έαν προιόν παραγόμενο κατά παραγγελία : η τυποποιηση συνεπάγεται μικρό κόστος μεν, χαμηλή ποιότητα δε.

Ένας πιο ρεαλιστικός στόχος

Μέσω των στοιχείων που θα έχουμε αποκομίσει από τα ιστιτούτα ξένων γλωσσών (Goethe Institut, British Council, κοκ) και δεδομένου ότι οι ξένες γλώσσες που διδάσκονται στα σχολεία είναι Ευρωπαϊκές, δεν είναι εντελώς παράλογο να ανατεθεί η οργάνωση της εκμάθησης στα ινστιτούτα αυτά, πάντα υπό τον έλεγχο και εποπτεία του Ελληνικού Υπουργείου Παίδείας και σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες φροντιστηρίων σε τοπικό επίπεδο. Ειδικά αν ληφθεί υπόψιν το γεγονός ότι τα ιδρύματα αυτά είναι ήδη υπεύθυνα για την οργάνωση και διεξαγωγή εξετάσεων πτυχίου σε κάθε γλώσσα, τότε αυτό εξυπηρετεί τον διπλό σκοπό της ποιοτικότερης εκμάθησης αλλά και της παροχής πιστοποίησης στο τέλος των σπουδών.

Άρα, αντί να δίνουν οι μαθητές εξετάσεις για το Ελληνικό σχολείο που θα διοργανώνονται από το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, θα εξετάζονται από το ανάλογο ινστιτούτο της κάθε χώρας για την κάθε γλώσσα (για αγγλικά British Council, για Γερμανικά Goethe Institut, κοκ). Ούτως ή άλλως οι ημερομηνίες διαξεγωγής των περισσότερων από αυτές τις εξετάσεις συμπίπτουν με τις εξετάσεις των Ελληνικών σχολείων.

 Επίσης, οι εξετάσεις αυτές εκτός από αξιολόγηση των γλωσσικών δυνατοτήτων των μαθητών, θα παρέχουν και στοιχεία για την αξιολόγηση των καθηγητών: ένας καθηγητής του οποίου οι μαθητές αποδίδουν χαμηλά συχνότερα από ότι υψηλά, τότε ο καθηγητής αυτός δεν θα επαναπροσλαμβάνεται. Έχοντας θέσει ένα τόσο υψηλό στόχο, ασκείται μεγαλύτερη πίεση στα σχολεία αλλά και στους διδάσκοντες καθηγητές να παράγουν ουσιαστικότερα αποτελέσματα, που μέχρι τώρα αφενός δεν είχαν τα μέσα για να κάνουν καλή δουλειά, αφετέρου είχαν επαναπαυθεί στη δουλειά που γίνεται από τα φροντιστήρια, πράγμα που εύκολα διαπιστώνει κανείς από την αναντιστοιχία διδασκόμενης και εξεταστέας ύλης στα γυμνάσια και λύκεια.

Το σύστημα εξετάσεων θα πρέπει να είναι ως εξής:

Α' – Γ' τάξη  Δημοτικού	Χωρίς εξετάσεις, θα διδάσκονται οι βασικές γνώσεις
Δ' Δημοτικού	Στο τέλος της Δ' τάξης θα εξετάζονται σε βασικές γνώσεις σε επίπεδο αρχάριων (όπως το Learners του πανεπιστημίου του Cambridge)
Ε' Δημοτικού	Στο τέλος της Ε' τάξης, όσοι μαθητές δεν έχουν περάσει τις προηγούμενες εξετάσεις θα επανεξετάζονται στα βασικά
ΣΤ' Δημοτικού	Στο τέλος της ΣΤ' τάξης θα εξετάζονται στο επόμενο επίπεδο, όπως το Flyers του Cambridge ή ίσως μέχρι και κάποιο Β1 επίπεδο
Β' Γυμνασίου	Στην Α' γυμνασίου θα γίνεται πρόοδος που θα εξεταστεί στο τέλος της Β' Γυμνασίου σε επιπεδο Β2 ή Β1 για μαθητές που  προχωρούν πιο αργά.
Γ' Γυμνασίου εως Γ' Λυκείου	Μέχρι την Γ' Λυκείου οι μαθητές θα εξετάζονται κάθε χρόνο  σε επίπεδο Β2, Γ1 ή Γ2, ανάλογα με την πρόοδο που έχουν σημειώσει. Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές που θα ολοκληρώνουν το επίπεδο Γ2 νωρίτερα θα απαλλάσσονται από το μάθημα της ξένης γλώσσας. Εφόσον κάποιος μαθητής δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να συνεχίσει μετά το  Β2, κατόπιν συνεννοήσεως με τους γονείς θα μπορεί επίσης  να απαλλάσσεται από το μάθημα της ξένης γλώσσας.

Παράλληλα, όμως, είναι απολύτως απαραίτητο να παρέχονται στους διδάσκοντες και τα απαραίτητα μέσα για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός.

Τα μέσα αυτά είναι τα εξής:

1. Μικρότερος αριθμός μαθητών ανά τμήμα. Αυτό σημαίνει χωρισμό των ήδη υπαρχόντων τμημάτων στα δύο, ώστε ο αριθμός μαθητών ανά τμήμα να μην υπερβαίνει τους 12. (Ιδανικά λιγότεροι από 10). Σε ένα δωδεκαθέσιο σχολείο με έναν καθηγητή αγγλικών είναι εύκολο να γίνει αυτό, ειδικά εφόσον γίνουν προαιρετικά μαθήματα όπως η θεατρική αγωγή, τα εικαστικά ή η ώρα “γενικής μελέτης” που ακόμα δεν έχω καταλάβει περί τίνος πρόκειται, σαν γονιός.

2. Ειδική αίθουσα για την διδασκαλία κάθε γλώσσας. Πράγματι, η κανονική σχολική αίθουσα είναι ειδικά διαμορφωμένη για την διδασκαλία των Ελληνικών, με τα αντίστοιχα βοηθήματα, όλα στα Ελληνικά, από τις ζωγραφιές των παιδιών μέχρι το ημερολόγιο ή τους χάρτες, πράγμα που την καθιστά αποτελεσματικότατη για τον σκοπό αυτό. Ωστόσο, είναι αποτρεπτική για την εκμάθηση ξένης γλώσσας. Εφόσον το τμήμα θα είναι μικρότερο, η αίθουσα που θα χρειαστεί θα είναι αντίστοιχου μεγέθους, πράγμα που σημαίνει ότι ίσως η εξεύρεση τέτοιου χώρου να μην είναι τόσο δύσκολη όσο ακούγεται αρχικά. Θα πρέπει να διαθέτει εικόνες, αφίσες, κοκ στην γλώσσα η οποία διδάσκεται να είναι καλά ηχομονωμένη για τα ακουστικά μέρη των ασκήσεων ή των διαγωνισμάτων και υπολογιστή με ηχεία, για να χρησιμοποιείται ως CD player αλλά και για την προβολή βίντεο ή την εξεύρεση διδακτικού υλικού, όπως γίνεται σε όλα πλέον τα φροντιστήρια. 

3. Ευελιξία στην επιλογή υλικού, ανάλογα με τις συνθήκες, τις δυνατότητες του κάθε τμήματος και το επίπεδο στο οποίο βρίσκονται οι μαθητές. Αυτό σημαίνει ότι δύο τμήματα του ίδιου επιπέδου μπορεί να διδάσκονται διαφορετικό βιβλίο, αν το ένα τμήμα προχωρά πιο γρήγορα από το άλλο. Φυσικά, για πρακτικούς λόγους, η επιλογή αυτή δεν θα γίνεται από όλο το φάσμα βιβλίων που είναι διαθέσιμα στην αγορά, αλλά πιο εφικτό είναι να ορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας μία λίστα βιβλίων από ορισμένους εκδοτικούς οίκους (ίσως και από τα βιβλία που εκδίδονται από τα ιδρύματα ξένων γλωσσών) και μέσα από αυτή τη λίστα να επιλέγει ο κάθε δάσκαλος.

Αυτές οι αλλαγές είναι μηδαμινές σε σχέση με την υπάρχουσα κατάσταση, μίας και ήδη πολλοί ιδιοκτήτες φροντιστηρίων έχουν αναλάβει ώρες σε διαφορα δημοτικά και οι ώρες για τις ξένες γλώσσες ήδη είναι ενταγμένες στο πρόγραμμα των σχολείων. Επίσης, ο απαιτούμενος εξοπλισμός ήδη είναι διαθέσιμος στα περισσότερα σχολεία. Η πιο μεγάλη αλλαγή από άποψη υποδομών είναι η εξεύρεση αιθουσών, μία για κάθε γλώσσα, κάτι που ίσως πάρει χρόνο. Στην ουσία η μόνη πραγματική αλλαγή είναι η ανάθεση των εξετάσεων στους οίκους ή πανεπιστήμια της κάθε χώρας.

Φυσικά, θα πρέπει να επιτευχθούν συμφωνίες με τα ιδρύματα ή ινστιτούτα των ξένων γλωσσών, μίας και δεν θα αναλάβουν ένα τέτοιο έργο χωρίς να έχουν κάποιο ώφελος, θεωρώ όμως ότι εφόσον τα βιβλία που θα χρησιμοποιηθούν για την διδασκαλία και την πρετομασία για τις εξετάσεις θα προέρχονται κυρίως από τους εκδοτικούς οίκους των ίδιων ιδρυμάτων, θα βρεθεί σίγουρα μία κοινή συνισταμένη που να ωφελεί όλους τους εμπλεκόμενους.

Τα ωφέλη του προτεινόμενου συστήματος:

1. Πρώτον και κύριον, οι μαθητές μαθαίνουν ξένες γλώσσες πραγματικά και όχι μόνο “στα χαρτιά”, άρα σταματά η σπατάλη πόρων του να γίνονται μαθήματα χωρίς κανείς να ωφελείται από αυτά.

2. Χωρίς να γίνει καμμία ανατροπή (οι καθηγητές ξένων γλωσσών δεν χάνουν τις θέσεις τους) αυξάνεται η παραγωγικότητα.

3. Οι ξένοι οίκοι εξετάσεων θεωρώ ότι θα αδράξουν την ευκαιρία αυτή μίας και υπάρχει πτώση στον αριθμό υποψηφίων σε όλες τις εξετάσεις.

4. Το Ελληνικό κράτος επωφελείται από την τεχνογνωσία των ξένων πανεπιστημίων. Όντως, αυτά έχουν  μακρόχρονη εμπειρία σε αυτό τον τομέα, ενώ τα Ελληνικά σχολεία δεν έχουν καθόλου πείρα στην εξέταση και πιστοποίηση. Αν περιμένουμε μέχρι να την αποκτήσουν, θα περάσει πολύς χρόνος που, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι χρήμα.

5. Αν όλα πάνε καλά, τότε θα περιοριστεί σηματνικά ο αριθμός μαθητών που απευθύνονται σε “μαύρα” ιδιαίτερα μαθήματα που αποτελούν παράσιτα στο όλο σύστημα, χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει κανένας νόμος, ούτε να ληφθεί άλλη καμμία δράση και χωρίς “κυνήγι μαγισσών”. Αντιθέτως, οι καθηγήτριες που λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο θα έχουν πλέον κίνητρο να ενταχθούν στο σύστημα, άρα να είναι ορατές σε αυτό, με τις προφανείς συνέπειες (φορολογία, αξιολόγηση, νομιμότητα)

Επίλογος

Αυτές οι αλλαγές που προτείνονται είναι ενάντια στα δικό μου συμφέρον, διότι δικό μου συμφέρον είναι να συνεχίσουν τα σχολεία να είναι αναποτελεσματικά ώστε να έχω εγώ πελατεία. Ωστόσο, με πληγώνει το γεγονός ότι σαν Ελληνίδα δεν μπορώ να βασίζομαι στο κράτος μου για τίποτα και ότι όταν τα δικά μου παιδιά πάνε σχολείο θα βιώσουν την ίδια απογοήτευση που οδήγησε εμένα (και πολλούς άλλους) στον κυνισμό.

Θεωρώ ότι μακροπρόθεσμα έχω πολλά να κερδίσω αν το Ελληνικό κράτος κάνει καλά τη δουλειά του, ότι θα γίνεται λιγότερη σπατάλη και ότι τα λεφτά που δεν σπαταλώνται θα επενδύονται στο μέλλον και στην πρόοδο.

Οι αλλαγές που προτείνω θεωρώ ότι είναι απαραίτητες όχι μόνο για τις ξένες γλώσσες αλλά για όλα τα μαθήματα που διδάσκονται στα σχολεία μας και που ξαναδιδάσκονται στα φροντιστήριά μας. Θυμάμαι κάποτε, όταν ήμουν η ίδια μαθήτρια, ότι δεν χρειάζονταν φροντιστήριο κανείς εκτός από κάποιους που εμείς θεωρούσαμε προβληματικούς. Τώρα όλοι κάνουν φροντιστήρια και παρόλα αυτά η πλειοψηφία των παιδιών έχουν ελλείψεις σε στοιχειώδη ζητήματα γεωγραφίας, ιστορίας, ορθογραφίας, κοκ. Εγώ δεν πήγα φροντιστήριο. Γιατί το παιδί μου να πρέπει να κάνει δύο σχολεία (ένα το φροντιστήριο και ένα το κρατικό); Μου φαίνεται παράλογο.

Ομορφιά μέχρις δακρύων

Στον φασαριόζικο έφηβο που μόνος του επέλεξε να καθήσει κοντά στην έδρα μου, παρόλο που το μάλωνα όλη τη χρονιά πέρυσι.

Στην μικρή νεράιδα που ξαφνικά άρχισε να θυμάται το λεξιλόγιο

Στον μαντραχαλά που με φωνάζει "coach".

Στην μουλωχτή που με κοιτάει κρυφά με πονηρό χαμόγελο όταν οι άλλοι κάνουν λάθος.

Στα κεφαλάκια σκυμένα πάνω από την δύσκολη άσκηση.

Στο "Ωχ, κυρία!" της βαρεμάρας, την τελευταία ώρα.

Στη λάμψη του "Το κατάλαβα!" μετά τον πλάγιο λόγο.

Στο "Αχ, κυρία!" μετά το απρόσεχτο λάθος και η σβύστρα πέρα δώθε.

Στα πιτσιρίκια που με λένε αυστηρή παρόλο που δεν τα έχω μαλώσει ποτέ.

Στην άδεια αίθουσα που επιτέλους ησύχασε για απόψε.

Στις εικόνες που πήραν μαζί τους σπίτι, δώρο από εμένα.

Τι να μην μάθετε στο παιδί σας.

• Πρώτον και κύριον, είναι απίστευτο το πόσο κύριον είναι το πρώτο, είναι η δημιουργικότητα. Δεν χρειάζεται να του τη διδάξετε γιατί το παιδί είναι ήδη δημιουργικό από μόνο του. Η μαμά φύση το έχει ήδη προικίσει με 100% επινοητικότητα και ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Αυτό που χρειάζεται, λοιπόν, να διδάξει ένα γονιός δεν είναι η δημιουργικότητα αλλά τους νόμους της φύσης και της φυσικής ώστε να μη τρώει τα μούτρα του, όταν θα βρίσκει λύσεις και θα δημιουργεί από μόνο του ενστικτωδώς. Βασικά, το μόνο που χρειάζεται να κάνει ένας
  
  γονιός για να ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα ενός παιδιού είναι να μην γκρινιάζει για την ακαταστασία.
• Δεύτερον, την κοινωνικότητα. Ο άνθρωπος γεννιέται κοινωνικός. Το μόνο που αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής είναι ότι οι εμπειρίες που αποκτούμε μας μαθαίνουν δυο-τρία πραγματάκια. Αυτό όμως είναι κάτι που ο κάθε άνθρωπος μαθαίνει με το δικό του χρόνο και οπωσδήποτε δε γίνεται να εκβιάσεις κάποιον να γίνει κοινωνικός τώρα αμέσως, ούτε να είμαστε όλοι ομοιόμορφα κοινωνικοποιημένοι: εσύ θα έχεις αυτή την κοινωνική ταυτότητα ενώ εγώ άλλη. Έτσι είναι και με τα παιδιά. Αν είναι λιγομίλητο και συνεσταλμένο, αφήστε το να είναι. Είναι τόσο όμορφο! Ντε, και καλά, να είμαστε όλοι πάρτι άνιμαλ! Τί διχτατορία κι αυτή!
• Τρίτον, το να αυτοεξυπηρετείται. Για άλλη μία φορά η μαμά Φύση έχει φυτέψει μέσα μας αυτή την ανάγκη, που σημαίνει ότι αν κρυώνουμε θα βάλουμε παλτό, αν πεινάσουμε θα φάμε και αν διψάσουμε θα πιούμε νερό, αν έχουμε πονόδοντο θα πάμε στον γιατρό. Για άλλη μία φορά, το μόνο που έχει να κάνει ο γονιός είναι να διδάξει στο τέκνο του τους νόμους της φύσης και της φυσικής, ώστε να μη βλάψει τον εαυτό του και τους τριγύρω του.
• Μουσική. Αν το παιδί είναι από μόνο του μουσικός, τότε όλα γύρω του θα γίνουν μουσική. Αν θέλει να εκφραστεί, τότε όλα γύρω του θα γίνουν έκφραση και αν θέλει να ξεσπάσει, τότε όλα γύρω του θα γίνουν ξέσπασμα. Είναι στη φύση του, στη φύση όλων μας. Όλα τα άλλα είναι απλώς ματαιοδοξία. Πάντα θυμάμαι τον παππού μου που έπαιζε βιολί χωρίς να έχει διδαχτεί ούτε μία νότα. Έτσι πρέπει να είναι η μουσική, απόλαυση και μεράκι, όχι βραχνάς τρίτη-πέμπτη-σάββατο, ψυχαναγκασμός στο πεντάγραμμο. 
• Πως να μην κάνει τα λάθη που κάνατε εσείς. Ωραίο θα ήταν, αλλά είναι αδύνατον. Το γεννήσατε, έχει τα γονίδιά σας και κάθε δευτερόλεπτο της κάθε μέρας αντιγράφει τη συμπεριφορά σας. Ωστόσο, πολλές φορές τυχαίνει τα παιδιά να μην βγούν σαν τους γονείς τους και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε γίνεται ή πότε δεν γίνεται αυτό.
• Πόσο όμορφα είναι όλα αυτά!

Αντιγνωσιακή αγωγή

Μία από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά ως μαθητές είναι η αντιγνωσιακή αγωγή που παίρνουν από το σπίτι, δηλαδή μαθαίνουν να αφιερώνουν όλο τον χρόνο τους σε πράγματα που δεν αποτελούν γνωστικά όπλα.

Αν το παιδί είναι γένους θηλυκού, κορίτσι δηλαδή, τότε μαθαίνει να φοράει ωραία ρούχα, να χτενίζει τα μαλλιά της, να βάφει τα νύχια της και να κάνει μπαλέτο, ενώ οι πιο προχωρημένοι γονείς ίσως να την κατευθύνουν και προς κάποιο μουσικό όργανο. Η πιο "στυλάτη" μαμά θα δώσει και ένα βιβλίο χάρι πόττερ, αλλά ως εκεί.

Αντίστοιχα, τα αγόρια ενθαρρύνονται να ασχολούνται με τα αθλήματα, το κυνήγι, τα οχήματα και ίσως ο πιο "φιλοσοφημένος" πατέρας να δώσει και ένα μουσικό όργανο, ντράμσ ή κιθάρα.

Και ενώ όλα αυτά τα πράγματα είναι ωραία και καλά, και η ζωή μας σίγουρα θα ήταν πολύ άσχημη χωρίς αυτά, το σφάλμα εντοπίζεται στο πόση σημασία δίνουμε σε αυτά. Πολλά παιδιά δεν μπορούν να μάθουν τίποτα άλλο εκτός από αυτά: μόδα τα κορίτσια και σπορ τα αγόρια.

Δεν είναι λίγες οι φορές που για να γίνουν δεκτικά προς τη μάθηση τα παιδιά, αναγκάζονται οι δάσκαλοι να γίνονται μαθηματικοί, φιλόλογοι, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι για να καλύψουν τα κενά στην καλλιέργεια του παιδιού.

Είχα, ας πούμε, ένα κοριτσάκι, που δεν μπορούσε να συγκρατήσει τίποτα. Ήταν πανέξυπνο, αλλά τα ξεχνούσε όλα. Το πρόβλημα ήταν και είναι ότι για να εμφανιστεί στο μάθημα ντυμένη στην τρίχα, με το νύχι φρεσκολακαρισμένο και το μαλλί με περίτεχνη κόμμωση, δεν της έμενε άλλος χρόνος ούτε νοητικός χώρος στο μυαλό για τίποτα άλλο. Το γιατί ένα 14χρόνο κορίτσι πρέπει να δείχνει σαν την μενεγάκη που την έχει περάσει όλο το μέγκα, αντέννα, άλφα και περίχωρα, δεν το καταλαβαίνω, αλλά αυτό είναι άλλης ανάρτησης θέμα.

Τέλος πάντων, το κοριτσάκι αυτό, πανέμορφο η αλήθεια, στεναχωριόταν και νόμιζε ότι ήταν χαζή. Όλο έλεγε ότι δεν μπορεί και ότι είναι αδύνατον. Της απέδειξα ότι και μπορεί και είναι δυνατόν, μέσω μίας διαδικασίας ανοίγματος μυαλού κατά την οποία της δίνω όμορφες πληροφορίες, θαυμαστές, που αφορούν τον κόσμο γύρω της. Το κοριτσάκι, έξυπνο καθώς ήταν, ανταποκρίθηκε. Μου έλεγε διαρκώς "σοβαρά κυρία;" και "δεν μου το έχει πει κανείς ποτέ αυτό" όπως όταν τους έλεγα για τις μαύρες τρύπες. Τόσα καταπληκτικά πράματα και οι γονείς της την περιόριζαν στα ρούχα....

Ή, αντίστοιχα, ένα αγοράκι πρώτης λυκείου, που δεν ήταν ικανό να απαντήσει ούτε την πιο απλή ερώτηση στα προφορικά, ούτε στα αγγλικά, ούτε στα ελληνικά. Το ρωτούσες, όπως κάνουν στις προφορικές εξετάσεις για λόουερ και προφίσιενση,  "πες μερικά λόγια για την πόλη σου" και δεν μπορούσε να αρθρώσει ούτε μία λέξη, παρά μόνο με κοιτούσε σα να του είχα ζητήσει να πετάξει. Ούτε το "ποιές ταινίες σου αρέσουν" δεν μπορούσε να απαντήσει. Δεν ήξερε τίποτα από πολιτική (όσο γίνεται σε αυτή την ηλικία) από κοινωνικά θέματα, ταξίδια, κοκ

Το μυαλό του ήταν τόσο κορεσμένο από τον αθλητισμό, που οτιδήποτε πέραν αυτού ήταν απλά άγνωστη γη, άλυτος γρίφος. Ήξερε μόνο πως προπονείται ο τάδε αθλητής και πως γυμνάζουμε τον τετρακέφαλο.Άντε να του μάθεις αγγλικά, μετά....

Το αγοράκι αυτό δεν είδε ποτέ το φως και να το περίεργο: ενώ τελικά αγγλικά έμαθε μια χαρά και λεξιλόγιο και γραμματική και απ' όλα, δεν μπορούσε να σκεφτεί και έμεινε στις εξετάσεις του γιατί δεν μπορούσε να επεξεργαστεί πληροφορίες μη-αθλητικές και ενώ είχε αποστηθίσει τις οδηγίες για την έκθεση, έλεγε ότι "δεν ξέρω τί να γράψω" γιατί δεν είχε ιδέες ούτε επιχειρήματα. Δεν ήξερε ούτε να επικοινωνεί ούτε να αλληλεπιδρά με τους γύρω του για οτιδήποτε άλλο εκτός από προπονήσεις, ακόμα και στα ελληνικά.

Ο βιαστικός αναγνώστης θα πεί κάτι όπως "το παιδί είναι προβληματικό "αλλά δεν ήταν. Αν μπορούσε να μάθει όλες τις φανέλες όλων των ποδοσφαιριστών, όλους τους προπονητές, διαιτητές, παράγοντες, όλες τις ασκήσεις για όλα τα μέρη του σώματος και όλες τις εφημερίδες, τότε αυτό σημαίνει ότι το μυαλό του είναι λειτουργικό.

Η δυσλειτουργία αφορά τον εγκλωβισμό των δυνατοτήτων του σε ένα στυλιστικό περίβλημα : "ο αθλητικός τύπος" ή "η όμορφη" αποκλείοντας όλες τις άλλες πτυχές της ζωής. Ξέχασαν οι γονείς ότι μπορεί κάποιος και  να είναι αθλητικός και να ξέρει μερικά άλλα βασικά πράγματα. Δεν θα πάθει τίποτα αν εκτός από αθλητισμό ξέρει και να σταθεί σε μία συζήτηση χωρίς να κοιτά απορημένος και να αναρωτιέται τί γίνεται τώρα.

Τί θα έπρεπε να κάνουν οι γονείς;

Δύσκολο ερώτημα.

Οι γονείς δεν είναι κακοί άνθρωποι. Κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν.

Για να αποφύγουν αυτή την αντιγνωσιακή αγωγή θα μπορούσαν να είναι οι ίδιοι πιο ανοιχτοί σε ιδέες, να διαβάζουν εφημερίδα, να ενημερώνονται και αγαπούν οι ίδιοι την γνώση. Να συζητούν ποικίλα θέματα στο σπίτι χωρίς να αποκλείουν τα παιδιά, αλά αντιθέτως να τα συμπεριλαμβάνουν στις συζητήσεις αυτές. Να ασχολούνται οι ίδιοι οι γονείς με πολλά διαφορετικά θέματα, τα κοινά, επιχειρήσεις, θεωρητικές συζητήσεις, ηθική, ιδεολογία, κοκ.

Γίνεται, θα μου πείς, να αλλάξει ο γονιός και από έτσι να γίνει αλλιώς;

Όχι, βέβαια.Κανείς δεν αλλάζει.

Θα ήταν άδικο άλλωστε.

Οι περισσότεροι γονείς τρέχουν και δεν προλαβαίνουν, να φροντίσουν ένα σωρό πράγματα, τη δουλειά, τα λεφτά το σπίτι, τον γάμο, το σόι, το αφεντικό, τους λογαριασμούς... Είναι δύσκολο να είναι κανείς πολυδιάστατος συζητητής όταν ο χρόνος και ο υποχρεώσεις πιέζουν.

Για αυτό υπάρχουμε οι δάσκαλοι. 

Πως να μην δέρνετε

Κατ'αρχάς δεν πιστεύω στην διόρθωση των ανθρώπων. Δεν πιστεύω ότι κάποιος που κάνει κάποιο σφάλμα είναι ένοχος ή πως υπάρχει ανάγκη να τον αλλάξουμε.

Αυτό που πιστεύω είναι πως ο κάθε άνθρωπος, από μόνος του, πρέπει να θέλει το καλύτερο τόσο για τον εαυτό του όσο και για αυτούς που νοιάζεται.

Και πιστεύω πως όταν κάποιος κάνει κάποιο σφάλμα, είναι πιο δημιουργικό να έρθει σε επαφή με κάτι καλύτερο παρά να του επισημαίνουμε όλην ώρα το λάθος του. Αν του επισημαίνουμε όλην ώρα το λάθος του θα νιώσει ένοχος, ότι τον κατηγορούμε για κάτι ή ίσως ότι δεν τον εκτιμούμε, ενώ αν έρθει σε επαφή με το καλύτερο τότε ίσως το ζηλέψει και, όπως όλοι οι άνθρωποι, ότ,ι ζηλεύουμε κάνουμε τα πάντα για αν το αποκτήσουμε.

Εφόσον, λοιπόν, ήδη νιώθετε ένοχος που έχετε σαπίσει το παιδί σας στο ξύλο αλλά δεν ξέρετε πως να σταματήσετε να το κάνετε αυτό, θα σας δώσω τις οδηγίες.

Γιατί αυτή είναι η κυριότερη δυσκολία που έχουν οι βίαιοι γονείς: νιώθουν ότι αν σταματήσουν να ρίχνουν μπάτσες, τότε το παιδί δεν θα πειθαρχεί ή ότι θα χαθεί ο έλεγχος, δεν θα μας σέβεται, δεν θα κάνει αυτά που πρέπει, θα βγεί αλήτης, κοκ. Φυσικά, αυτό δεν ισχύέι, γιατί τα παιδιά βγαίνουν απείθαρχα όταν δεν ασχολείσαι μαζί τους ή όταν ο ίδιος ο γονιός είναι απείθαρχος ή ασυνεπής,, ή όπως στη δική μου περίπτωση, από αντίδραση στην βία και όχι από συμμόρφωση σε αυτήν. Και, αν είστε από τους γονείς που χρησιμοποιείτε βία, τότε θα παρατηρήσετε ότι ενώ έχετε τόσα χρόνια που το βαράτε ανελέητα, το παιδί εξακολουθεί να παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά.  Αυτό που τόσο σας νευριάζει ώστε να καταφεύγετε στη βία, η βία δεν το διόρθωσε. Το παιδί σας εξακολουθεί να είναι άτακτο, "τρελό", αναιδές, χαζό, ή ό,τι είναι αυτό που σας ενοχλεί.

Άλλο ένα χαρακτηριστικό όσων δέρνουν τα παιδιά τους είναι ότι τα βρίζουν και κάποιοι μάλιστα το εννοούν, δηλαδή υποτιμούν τα παιδιά τους, τα θεωρούν χειρότερα από τα άλλα.Ναι, είναι παράδοξο, μπορεί να δέρνεις το παιδί σου και ταυτόχρονα να είσαι περήφανος για αυτό, αλλά είναι απείρως χειρότερο όταν ντρέπεσαι για αυτό. Μία γνωστή μου που δέρνει το παιδί της τακτικά, πολύ συχνά μου λέει "Μα τα δικά σου είναι αγγελούδια".

Δεν είναι. Κάνουν ό,τι και τα υπόλοιπα παιδιά, αταξίες, ζημιές, λένε κοτσάνες, ορισμένες φορές παρακούν ό,τι τους λέω γιατί δεν έχουν όρεξη, κοκ. Κυριολεκτικά, η μόνη διαφορά είναι ότι δεν τα δέρνω και έχουμε ηρεμία στο σπίτι. Όταν κάνουν κάτι,τα μαλώνω, μερικές φορές πολύ έντονα. Δύο φορές στη ζωή τους χτύπησα από μία φορά τον καθένα τους/ Δεν τα έδειρα, δηλαδή δεν τα χτύπησα πολλές φορές για πολλή ώρα αλλά τα χτύπησα μία φορά μόνο, γιατί το παράπτωμα ήταν πραγματικά σοβαρό.

Κάτι άλλο που πολύ συχνά κάνουν οι βίαιοι γονείς είναι ότι για τον εαυτό τους έχουν όλες τις καλές δικαιολογίες. Οι άλλοι είναι μαλάκες, το παιδί είναι ζουρλό, αλλά οι ίδιοι οι γονείς είναι κουρασμένοι, πιεσμένοι, αγχωμένοι, μπερδεμένοι, κοκ. "Μα αφού μυο είπε αυτό, εγώ τί να έκανα;" Η πιο σιχαμερή δικαιολογία είναι η "εγώ έτσι είμαι και όποιος γουστάρει" που δείχνει ότι δεν θέλει ο άνθρωπος αυτός να είναι καλύτερος, ότι γουστάρει που είναι ένα βδέλυγμα της φύσης, πράγμα που για εμένα είναι η πηγή όλων των κακών, το να μη θέλεις το καλό και το καλύτερο

Τι να κάνετε, λοιπόν.

Πρώτον και κύριον, φροντίστε την υπόλοιπη ζωή σας ώστε να έχετε περισσότερο χρόνο για να ξεκουράζεστε. Πολλοί γονείς δεν έχουν χρόνο για να προλάβουν όλες τις υποχρεώσεις τους κι έτσι δεν έχουν χρόνο να ασχοληθούν με το παιδί: δεν τρως το φαΐ σου; πάρε μία γιατί ώσπου να το συζητήσουμε θα έχω αργήσει για το γραφείο. Επίσης, πολλοί γονείς γίνονται βίαιοι λόγω κούρασης. Αν πχ, έχεις όλη μέρα που σκοτώνεσαι στη δουλειά και έρχεσαι στο σπίτι μεσάνυχτα και κατάκοπος, τότε απλά δεν έχεις την υπομονή να ασχοληθείς οτιδήποτε άλλο εκτός από τον εαυτό σου. Και φυσικά είναι γρήγορο και αποτελεσματικό να ρίξεις τις συνηθισμένες σφαλιάρες και μετά να απορείς γιατί κανείς δε σου μιλάει.

Δεύτερον, είναι πολύ συχνό να ξεσπάνε οι γονείς στα παιδιά αντί να ξεσπάνε στους πραγματικούς ένοχους της δυστυχίας τους, συνήθως κάποιο αφεντικό, ένας κακός σύζυγος, μία άσχημη δουλειά, αισθήματα παγίδευσης σε μία καθόλου ικανοποιητική ζωή, κοκ.
Άρα, πρώτα δείτε τί είναι αυτό που σας κάνει να είστε μονίμως νευριασμένος και μετά, για όνομα του θεού, διορθώστε το, να ησυχάσετε και εσείς και το παιδάκι σας που το έχετε σπάσει σε εκατό μεριές, να δεί λίγη ηρεμία και γαλήνη το σπιτικό σας, αντί να είστε σε μονίμως στην τσίτα και στην ένταση και αντί να ηρεμείτε όταν πάτε σπίτι φορτώνετε νεύρα με το που γυρνάτε το κλειδί για να μπείτε.

Τρίτον, δικαιολογήστε τα λάθη σας. Δεν είστε τέλειος γιατί κανείς δεν είναι. Αν το παιδί σας δείχνει λιγότερο φρόνιμο από τα άλλα, ή χειρότερος μαθητής ή χειρότερος στο ποδόσφαιρο, δεν σημαίνει ότι αποτύχατε αλλά ότι στο παιδί σας είναι ένα παιδί όπως όλα τα άλλα. Δεν χρειάζεται να γίνουν όλα τέλεια γιατί αν γίνουν τότε κάτι πάει πολύ στραβά και δεν είναι το παιδί αλλά το σύνδρομο κατωτερότητάς σας: ντρέπεστε για τον εαυτό σας. Δεν πρέπει. Είστε ένας καταπληκτικός άνθρωπος και βάζετε τα δυνατά σας. Μερικές φορές τα πράγματα δεν γίνονται όπως τα σχεδιάσαμε κι αυτό είναι φυσιολογικό. Δεχτείτε αυτή την πραγματικότητα για την δική σας ψυχική ηρεμία.

Τέταρτον, βρείτε εναλλακτικές λύσεις. Πολλές φορές το ξύλο πέφτει γιατί ο γονιός νιώθει στριμωγμένος. Βρείτε εναλλακτικές τόσο για εσάς, όσο και για το παιδί σας. Αν δεν γίνει αυτό, τότε μπορεί να κάνει το άλλο. Αν δεν φάμε φακές θα φάμε σπανάκι, αν χωρίσω θα μείνω εκεί, αν δεν χωρίσω θα κάνω αυτό, αν αλλάξω δουλειά θα γίνει εκείνο, αν μείνω στην ίδια θα κάνω το άλλο.

Όπως είδατε, τίποτα από όλα αυτά δεν αφορά το παιδί. Όλα αφορούν εσάς τον ίδιο, γιατί αυτό που δεν κάνετε όταν δέρνετε είναι να σκεφτείτε. Αν καθήσετε να σκεφτείτε, τότε θα βρείτε λύσεις για αυτά που νομίζετε πως είναι άλυτα και σας οδηγούν στα άκρα.

Το πως θα πειθαρχήσετε το παιδί σας, αυτό που νομίζετε ότι θα πάει στραβά αν σταματήσετε να το δέρνετε, είναι το ευκολότερο. Υπάρχουν τεχνικές, η κυριότερη όμως είναι να διατηρήσετε τον αυτοέλεγχό σας.

Πριν ρίξετε σφαλιάρα, ρωτήστε γιατί και πως έγινε αυτό που σας νευρίασε. Πείτε του την επόμενη φορά να μην το ξανακάνει, εξηγώντας το γιατί με λογικά επιχειρήματα τύπου "βάζε τα πιάτα στο πλυντήριο γιατί δεν προλαβαίνω να τα ξεπλένω όταν φεύγω για τη δουλειά και δεν θα έχουμε πιάτο να φάμε το βράδυ" ή "κλείσε το υπολογιστή γιατί δεν κάνει για τα μάτια σου" κοκ.

Να είστε σίγουροι ότι την ίδια βλακεία θα την επαναλάβει ξανά και ξανά, και αυτό είναι μία φυσιολογική αντίδραση, γιατί χωρίς ξύλο νομίζει πως μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Μέχρι να μάθει να πειθαρχεί χωρίς ξύλο, θα σας νευριάσει πολλές φορές και θα αναρωτηθείτε πολλές φορές αν το παιδί σας είναι ηλίθιο. Δεν είναι. Δώστε του χρόνο.

Η προσαρμογή θα κρατήσει πολύ καιρό. Δύο χρόνια, τουλάχιστον.

Μην νομίζετε, δηλαδή, ότι σήμερα θα πείτε "σταματάμε το ξύλο" και αυτόματα όλα θα γίνουν ρόδινα. Θα μαλλιάσει η γλώσσα σας να λέτε τα ίδια και τα ίδια, θα δοκιμάσει τις αντοχές σας με απίστευτα καμώματα, και εσείς θα πέσετε στο ίδιο σφάλμα, κάποια στιγμή θα ρίξετε σφαλιάρα. Δεν πειράζει. Απλά φροντίστε να αραιώνουν τα διαστήματα από σφαλιάρα σε σφαλιάρα, μέχρι που να εξαφανιστούν εντελώς.

Φροντίστε να προλάβετε την εφηβεία, γιατί την βάψατε αν δεν την προλάβετε.

Αφήστε το να νιώσει τις συνέπειες στο πετσί του: δεν τρώει; θα πεινάσει. Δεν καθαρίζει το δωμάτιο; δεν θα φέρει φίλους, ούτε θα πάει πουθενά μέχρι να το καθαρίσει. Δεν βοηθάει στο σπίτι; δεν έχει προνόμια.

Θέσετε όρια εξαρχής. Θα παίζεις υπολογιστή τόσο κάθε μέρα, θα παίρνεις τόσο χαρτζηλίκι, θα βγαίνεις τόσες φορές με τους φίλους σου, θα πλένεις τα πιάτα κάθε τότε, θα βοηθάς, κοκ. Υποχωρήστε σε κάποια θέματα που δεν έχουν σημασία για εσάς, ώστε να έχει την αίσθηση ότι κι αυτό έχει κάποιες "ανάσες" από την κυριαρχία σας. Θα πειθαρχήσει καλύτερα έτσι.

Το κυριότερο: συγχώρεση.
Αν το παιδί σας περιμένει ξύλο αλλά δεν το δώσετε, το πιο πιθανό είναι το παιδί σας να νιώσει ευγνωμοσύνη και να γίνει χαλί να το πατήσετε από την ανακούφιση που γλίτωσε την κακοποίηση. Αν όμως το βρεί σαν ευκαιρία να κάνει του κεφαλιού του, τότε πρέπει να αναθεωρήσετε την διαπαιδαγώγησή που του δίνετε εκ βάθρων, γιατί το έχετε κάνει λαμόγιο και ασυνείδητο.

Τέλος, η γονική έγκριση είναι μία από τις ισχυρότερες ψυχολογικές δυνάμεις.

Γονική έγκριση είναι στις διαμάχες
να πάρετε το μέρος του, να το συγχωρήσετε για μία αστοχία του, να το βρίσκετε απίστευτα όμορφο, να νιώθετε άνετα μαζί του, να το εμπιστεύεστε, να του έχετε πίστη,  να κάνετε μαζί πράγματα, να του δείχνετε πως να κάνει διάφορα πραγματάκια, να ξέρετε τί του αρέσει, να βγαίνει ο καλός σας εαυτός μαζί του.

Περί ανέμων - η Γκαφατζού

Εγώ: Παιδιά, σήμερα θα κάνουμε παιχνίδια, για να διασκεδάσουμε. (φορτώνω στον Η/Υ ένα παιχνίδι           λέξεων)
περνάει κάποιο διάστημα ευχάριστης ατμόσφαιρας, τα  παιδιά είναι χαρούμενα και γελαστά, όλοι μαθαίνουμε πράγματα παίζοντας, όταν....

Γκαφατζού: χμμμ, για να δω.... find the missing word...."you scratch my b...... and I scratch                  
                      yours"....χμμμ, δεν το ξέρω, κυρία τί είναι; βοηθήστε με!
Εγώ:,ε, Γκαφατζού, προσπάθησε λιγάκι! βάλε το μυαλό σου να δουλέψει! have a go!

Γκαφατζού: α! έχω μία ιδέα! "You scratch my balls and I scratch yours"

Το τί έγινε μετά από αυτό στην αίθουσα της προφίσιενσυ δεν δύναμαι να περιγράψω.
Ακόμα δακρύζω.

Η απόφαση

Λέγαμε νωρίτερα ότι το πρώτο και κυριότερο πράγμα που είναι απαραίτητο να διδάξουμε στα παιδιά μας είναι το πως να λαμβάνουν αποφάσεις. Λέγαμε ότι αυτό είναι σημαντικό γιατί αν δεν το μάθουν τα παιδιά τότε  πάντα θα περιμένουν από κάποιον άλλον να τους πεί τί να κάνουν και θα ρίχνουν ευθύνες στους άλλους. Αντί να είναι υπεύθυνα για τον εαυτό τους, θα αναζητούν πάντα αποκούμπια και θα γίνονται ψυχολογικά πουτανάκια του κάθε επιτήδειου με αυτοπεποίθηση.

Δεν είπαμε όμως το πως είναι δυνατόν να το κάνεις αυτό, πως δηλαδή να μάθεις σε ένα παιδί πως να παίρνει αποφάσεις σωστές (δηλαδή με ωφέλιμα για το ίδιο αποτελέσματα) και όχι ηλίθιες (αυτοκαταστροφικές για το ίδιο και βλαπτικές για τους άλλους, πράγματα αλληλένδετα συχνά).

Το ανθρώπινο μυαλό είναι μία αυτόματη μηχανή αποφάσεων. Είναι στη φύση μας κάθε λεπτό να αποφασίζουμε για τα πάντα. Από την πρώτη μας ανάσα, παίρνουμε μία απόφαση, να κλάψουμε, ως διαμαρτυρία για το ξεβόλεμα. Μόλις πεινάσει το μωρό, κλαίει για να φάει. Αυτά είναι αποφάσεις. Από το πως θα αντιδράσει η μάνα και ο πατέρας στην απόφαση του παιδιού, εξαρτάται το πως θα ληφθεί η επόμενη απόφαση. Έτσι χτίζουν χαρακτήρα και έτσι μαθαίνουν που οδηγεί η κάθε απόφαση.

Λίγο αργότερα, όμως, οι γονείς αποφασίζουν ότι το παιδί δεν πρέπει να παίρνει αποφάσεις και περνούν όλη την παιδική ηλικία και εφηβεία των τέκνων του προσπαθώντας να του εμφυσήσουν αυτό ακριβώς το μάθημα: δεν ξέρεις, εγώ θα σου λέω τι να κάνεις, πράγμα που αντιβαίνει στην προσπάθειά μας να τα κάνουμε έξυπνα. Ένας έξυπνος άνθρωπος δεν περιμένει να του πουν οι άλλοι τί να κάνει: παίρνει πρωτοβουλίες.

Και τόσο σίγουροι είναι οι γονείς ότι ξέρουν καλύτερα, που έχουν το θράσος να ισχυρίζονται ότι το παιδί δεν ξέρει αν πεινάει, αν ζεσταίνεται αν του αρέσει το φαγητό ή αν θέλει να πάει στην αυλή να παίξει. Βλέπεις γονείς να λένε στο παιδί τους "φάε, πεινάς" με το ζόρι, ακυρώνοντας τα δικά του αισθήματα πληρότητας. Βλέπεις γονείς να λένε στο παιδί τους "κάνει κρύο" και να επιμένουν παρά τις διαμαρτυρίες του παιδιού ότι ζεσταίνεται, σα να μην υπάρχει το ίδιο το παιδί. Υποχ

ρεώνουν το παιδί να κάνει πράγματα όπως να μένει καθισμένο σε μία καρέκλα 10 ώρες την ημέρα, κάτι που οπωσδήποτε είναι κόντρα στα ένστικτά του και ,στη δική του απόφαση ότι δεν μπορεί, του αντιτείνουν τη "λογική" ότι αυτό δεν ξέρει. Πόσο ηλίθιο πιστεύεις ότι είναι το παιδί σου για να μην ξέρει ότι πείνασε, ότι δίψασε, ότι κρύωσε ή ότι πιάστηκε 10 ώρες (6 στο σχολείο και 4 σε φροντιστήρια και δραστηριότητες) στα θρανία; Πιστεύεις στα αλήθεια ,γονιέ, ότι αν το παιδί πεινάσει δεν θα έρθει να ανοίξει το ψυγείο; Ότι αν κρυώσει δεν θα έρθει να σου το πεί; Ότι αν διψάσει δεν θα πάει στη βρύση;
Για τόσο χαζό το έχεις;

Η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές τα παιδιά δεν φορούν τη ζακέτα τους ακόμα κι αν κρυώνουν ή αρνούνται να πιούν νερό ακόμα και αν διψάσουν. Αυτό όμως συχνά συμβαίνει από αντίδραση στην υπερβολική γονική καταπίεση ή από έλλειψη πρωτοβουλίας, κάτι που οι γονείς πάλι έχουν διδάξει στα παιδία. Είτε δηλαδή που βλέπουν ως μοναδική τους αντίδραση την αυτοκαταστροφή είτε που είναι τόσο άβουλα που αν δεν του πείς "πιες νερό" να πεθάνουν από δίψα.

Τα κάνουν αυτά οι γονείς όχι από κακία, αλλά από φόβο. Φοβούνται ότι το παιδί θα πεθάνει αν χτυπήσει την ώρα του παιχνιδιού, ότι θα βγεί χαζό αν δεν κάνει φροντιστήριο και ότι ίσως καταδικαστεί στην αιώνια απόρριψη αν είναι διαφορετικό. Κοίτα όμως πόσο μόνοι είναι οι συμβατικοί άνθρωποι! Πόσο κλεισμένοι στα καβούκια τους είναι και όσο αποφεύγουν την πραγματική επικοινωνία, ακριβώς επειδή κανείς δεν τους έδωσε την διαταγή να επικοινωνήσουν κι αυτοί φοβούνται, πόσο φοβούνται να πάρουν μόνοι τους ακόμα κι αυτή τη μικρή αποφασούλα!
Εμείς οιίδιο οι γονείς που τα δικά μας λάθη τα θυμόμαστε με τρυφερότητα και τη χαρά της νιότης μας, στερούμε από τα παιδιά μας τη χαρά αυτή ακριβώς. Κυρίως, όμως, θαρρούμε ότι ο τέλειος γονιός έχει τέλεια παιδιά.

Τέλειος γονιός;
Τέλεια παιδιά;
Να η ρίζα του προβλήματος, λοιπόν, η γαμημένη η τελειότητα.

Σας λέω με όλη την εμπειρία των 22 χρόνων που διδάσκω ότι τα τέλεια παιδιά δεν υπάρχουν παρά μόνο στο μυαλό των γονέων τους και οι τέλειοι γονείς είναι οι μεγαλύτεροι μαλάκες που έχω γνωρίσει, γιατί προσπαθώντας να κάνουν εαυτούς και παιδιά τέλεια γίνονται οικογενειακώς δυστυχισμένοι, με ψυχοσωματικά συμπτώματα που φτάνουν στο όριο της παράνοιας και της διαταραχής.

Σας λέω με κάθε βεβαιότητα, ότι τα πιο ευτυχισμένα και ώριμα παιδιά είναι οι αδιάβαστοι και αυτοί που κάνουν τα λιγότερα φροντιστήρια και τις λιγότερες δραστηριότητες. Αυτά που έχουν υψηλούς βαθμούς μπορεί να δείχνουν τέλεια από έξω, αλλά μέσα τους έχουν λύπη και απωθημένα, ημικρανίες και κάθε είδους διαταραχές, συχνά μάλιστα φτάνουν σε κάποιο σημείο όπου απλά καταρρέουν και οι γονείς δεν ξέρουν τί να κάνουν και γιατί το παιδί άλλαξε ξαφνικά, κι από αριστούχος ξαφνικά όλα τα κάνει στραβά. Και τότε τα μαλώνουν και τα περιορίζουν ακόμα περισσότερο, με αποτέλεσμα οι γονείς να αναλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερες ευθύνες και το παιδί να μην μπορεί ποτέ να σταθεί μόνο του στον κόσμο.

Έχουν από τα παιδιά τους την απαίτηση να μην κάνουν λάθη!

Κι όμως, είναι τόσο εύκολο!
Η πρώτη ορατή απόφαση που παίρνουν συνήθως τα παιδιά είναι πριν μιλήσουν, όταν κάνουν την πρώτη εκκούσια κίνηση, κυρίως για να σηκώσουν το κεφαλάκι ή να πιάσουν κάτι στα τρεμάμενα χεράκια τους. Αυτές είναι ανώδυνες αποφάσεις και τις περισσότερες φορές τις γιορτάζουμε. Κάποια στιγμή όμως θα αποφασίσει ότι θέλει να κάνει κάτι πιο αισιόδοξο, όπως το να σκαρφαλώσει κάπου. Τα δικά μου είχαν και τα δύο αποφασίσει να καθίσουν πάνω σε μία μπάλα. Πρέπει να τα αφήσουμε. Αν πέσει, θα είναι μικρό το κόστος: θα πονέσει λιγάκι. Το μάθημα όμως είναι το μεγαλύτερο που θα πάρει ποτέ: όταν δεν προσέχω τον εαυτό μου τότε πονάω. Την επόμενη φορά που θα επιχειρήσει το ίδιο (που σίγουρα θα το επιχειρήσει) θα έχει το νού του. Ίσως ξαναπέσει, αλλά στο τέλος θα το καταφέρει. Το μόνο που επιτρέπεται να κάνουμε σε αυτό το στάδιο είναι όχι να του πούμε κάτι όπως "θα πέσεις!" που μεταφράζεται σε "είσαι άχρηστος, δεν έχεις καμμία ελπίδα" αλλά να του δώσουμε λογικές οδηγίες για να πετύχει το σκοπό του, χωρίς όμως να το βοηθήσουμε. Θα πρέπει ό,τι θέλει να το πετύχει μόνο του. Έτσι θα αποκτήσει την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται, αλλά θα έχει και τη βεβαιότητα ότι μπορεί να εμπιστεύεται τον γονιό του.

Σιγά-σιγά το διακύβευμα θα αυξάνεται ανάλογα με την αξία του μαθήματος.
Για να μάθει να κάνει ποδήλατο θα φάει τα μούτρα του. Για να μάθει να κάνει φίλους θα το προδώσουν, για να μάθει να αγαπάει θα πονέσει. Για να μάθει να δουλεύει θα μείνει απένταρος, για να μάθει να λέει αλήθεια θα το κοροϊδέψουν και για να μάθει να τα βγάζει πέρα θα βρεί μπροστά του τοίχους. Σε όλα αυτά δεν πρέπει να επεμβαίνουν οι γονείς, γιατί κάθε μάθημα που δεν θα πάρει θα το βρεί μπροστά του στη ζωή. Είναι πολύ δύσκολο να βλέπεις το παιδί σου, που το αγαπάς όσο τίποτα στον κόσμο, να τρώει τα μούτρα του, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, αλλά μόνο έτσι θα μάθει και μόνο έτσι θα γίνει κτήμα του η ωριμότητα, να ξέρει την αξία της εμπειρίας, της γνώσης και της σύνεσης.

Μόνο με το παράδειγμά μας μπορούμε να το καθοδηγήσουμε, με διαρκή συζήτηση και υπομονή στις ανοησίες που θα μας ξεφουρνίσει, αλλά βοήθεια δεν πρέπει να του δώσουμε άλλη εκτός από την ειλικρίνεια των λόγων μας και το φαγάκι που θα του μαγειρέψουμε, κι αυτό μέχρι κάποια ηλικία και μόνο, αν θέλουμε να γίνει αυτόνομος άνθρωπος.

Όλα τα υπόλοιπα πρέπει να τα κερδίσει μόνο του. Με τις επιλογές που θα κάνει και με τις συνέπειες των πράξεών του, όπως γίνεται συνήθως στη ζωή.

Και όσο πιο γρήγορα το μάθει αυτό, τόσο πιο δυνατός ενήλικος θα γίνει.

Το Σημαντικότερο Προσόν

Το σημαντικότερο προσόν στη ζωή ενός ανθρώπου είναι η ικανότητα λήψης αποφάσεων, διότι οι αποφάσεις είναι αυτές που ορίζουν την πορεία μας, σε καθημερινή βάση.

Τις λαμβάνουμε όμως αγνοώντας δύο πολύ σημαντικά πράγματα.
Πρώτον, νομίζουμε ότι λογική είναι μόνο η συνειδητή μας σκέψη, ενώ στην πραγματικότητα λογική είναι επίσης και το ένστικτο καθώς και το συναίσθημα. Το ένστικτο είναι η λογική του υποσυνείδητου, εκείνου του κομματιού μας που βλέπει αυτά που η συνειδητή μας σκέψη ούτε καν

αντιλαμβάνεται. Ένα ύφος, ας πούμε, μία μυρουδιά, μία απειροελάχιστη αλλαγή στη θερμοκρασία, όλα αυτά παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, τόσο στην υγεία μας όσο και στην επικοινωνία μας με τους άλλους. Έτσι, βρίσκουμε τον εαυτό μας να ακούει κάποιον που ναι μεν τα λέει σωστά, κάτι όμως μας φαίνεται στραβό, χωρίς να μπορούμε να το διευκρινίσουμε. Είναι το ένστικτό μας που μας λέει "Έχε το νού σου!"

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ακούν το ένστικτο αυτό και καταλήγουν με διαλυμένους γάμους, καταστροφικές συνεργασίες και προβληματικές σχέσεις. Δεν φταίει ο άλλος που έγινε έτσι. Φταίς εσύ που δεν άκουσες τον εαυτό σου, και που αντί να κάνεις αυτό που το κορμί σου σου λέει, αντικατέστησες το ένα μέρος του εγκεφάλου με το άλλο.

Δεύτερον, η λήψη αποφάσεων δεν είναι κάτι που αποκτάς ξαφνικά ούτε είναι δυνατόν να διδαχθεί κανείς, αλλά ευτυχώς για εμάς είναι έμφυτο χαρακτηριστικό που εξασκείται από τη μέρα που γεννιόμαστε, κυριολεκτικά. Η πρώτη μας απόφαση είναι "να κλάψω ή όχι;" και ευτυχώς οι περισσότεροι χωρίς καμμία πρότερη γνώση αποφασίζουμε υπέρ. Και μετά από αυτό η ζωή μας δεν αποτελεί τίποτα άλλο παρά μία αλυσίδα αποφάσεων, η μία επιλογή δεμένη με την προηγούμενη, τις περισσότερες φορές ασυνείδητα. Λες, ας πούμε, εγώ θα γίνω γιατρός. Κι όμως δεν θα γίνεις, γιατί η αλληλουχία αποφάσεων που σε οδήγησε ως εδώ είναι ο ίδιος σου ο εαυτός που επέλεξε να λύσει μία μηχανή για να ανεβάσει την επιτάχυνση αντί να κάτσει να διαβάσει όσα βιβλία χρειάζονται για να γίνεις γιατρός. Δεν είναι κακό να είσαι μηχανικός ή να λύνεις μηχανές, απλά είναι πιο ευχάριστο να έχουμε συνείδηση του εαυτού μας, αντί να τον ταλαιπωρούμε με αντικρουόμενα μηνύματα, να θέλω να γίνω γιατρός αλλά η φύση μου να με οδηγεί στις μηχανές.

"Ονειρεύομαι να παίξω μπάσκετ"

Έτσι, σαν γονείς έχουμε ένα πολύ σημαντικό πράγμα να κάνουμε, να διδάξουμε στα παιδιά μας το πως να παίρνουν τις αποφάσεις. Οι περισσότεροι, υπό την πίεση της κοινωνικής αποδοχής, ή ίσως από απέχθεια για τα λάθη (γιατί ως γνωστόν οι τέλειοι άνθρωποι δεν κάνουν λάθη) καταπιέζουν το ένστικτο και το συναίσθημα των παιδιών γιατί "έτσι πρέπει". Λέει για παράδειγμα το παιδί "δεν κρυώνω" αλλά το αναγκάζουμε να φορέσει τη ρημάδα τη ζακέτα γιατί εμείς κρυώνουμε ή γιατί έτσι δείχνει πιο καλό το συνολάκι.

Αυτό, εκτός που θα κάνει το παιδί να ιδρώσει κι έτσι να κρυολογήσει ευκολότερα, του διδάσκει ένα πολύτιμο μάθημα "δεν θα παίρνεις αποφάσεις, θα κάνεις το αντίθετο από αυτό που σου λέει το ένστικτό σου", κάτι που θα συνεχίσει σε όλη του τη ζωή. Θα παραβιάζει τον εαυτό του γιατί πάντα
κάποιος άλλος θα έχει δίκιο.

Φυσικά, το ένστικτο και το συναίσθημα χωρίς τη λογική είναι μερική μόνο χρήση της ανθρώπινης διάνοιας, άρα λειψή. Φυσικά και αν χιονίζει έξω δεν θα αφήσουμε το παιδί μας να πάθει πνευμονία. Από την άλλη, το παιδί αν βγεί στο χιόνι και κρυώσει, τότε από μόνο του θα ζητήσει κάτι ζεστό να φορέσει.

Και να ξέρετε γονείς το εξής.
Αν το παιδί σας βγεί στο χιόνι αλλά δεν φορέσει τη ζακέτα, δεν είναι επειδή δεν έχει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης ή ότι είναι χαζό, αλλά επειδή δεν έχει μάθει να παίρνει αποφάσεις είτε περιμένει να του το πείτε εσείς είτε που από τις πολλές διαταγές έχει γίνει αντιδραστικό και προτιμά να μπλαβιάσει παρά να συμφωνήσει μαζί σας.

 Αφήστε το να αποφασίζει, κι ας κάνει και λάθος μερικές φορές. Ειδάλλως αντί για να αποφασίζει για τον εαυτό του αργότερα, απλά θα ανταλλάζει ψυχολογικά αφεντικά, πάντα θα είναι έρμαιο των άλλων.